Hà Nội: Cần khai thông ‘điểm nghẽn’ trong phát triển du lịch làng nghề, danh thắng

Nhiều làng nghề đang hướng tới phát triển “du lịch xanh”

Cụ thể, theo số liệu thống kê mới nhất, hiện TP Hà Nội có hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề, trong đó nhiều làng nghề đã được công nhận là làng nghề truyền thống. Đây là nguồn tài nguyên du lịch văn hóa đặc sắc mà ít địa phương nào có được.

Bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội cho biết, nhiều năm qua, làng nghề đã chuyển đổi cách thức sản xuất gốm, từ đốt lò thủ công sang ứng dụng công nghệ tiên tiến. Nhờ đó, môi trường của làng cải thiện rõ rệt. Việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất, truyền thông, giới thiệu sản phẩm và trải nghiệm đang giúp Bát Tràng trở thành điểm đến thân thiện với nhiều trải nghiệm.

Đơn cử, như làng lụa Vạn Phúc (phường Hà Đông) những năm qua đã tạo ấn tượng với những con đường lụa rực rỡ, những khung cửi truyền thống và các sản phẩm lụa tinh tế. Không gian làng nghề cũng được chỉnh trang với các tuyến phố đi bộ, khu trưng bày sản phẩm, điểm check-in cho du khách.

Bên cạnh đó, nhiều cơ sở kinh doanh vẫn đang duy trì một số công đoạn thủ công, nhưng quy trình được kiểm soát chặt chẽ, kết hợp ứng dụng công nghệ để giảm các tác động đến môi trường, hướng tới phát triển du lịch xanh.

Ngoài ra, làng gốm Bát Tràng (xã Bát Tràng), với lịch sử hơn 700 năm, không chỉ nổi tiếng với các sản phẩm gốm sứ tinh xảo mà còn là điểm du lịch hấp dẫn. Tại đây, du khách có thể tham quan làng cổ, ghé thăm các lò gốm có tuổi đời hàng trăm năm; tìm hiểu và trải nghiệm quy trình sản xuất gốm.

Đặc biệt, các không gian trưng bày, chợ gốm và các xưởng thủ công mở cửa đón khách tham quan đã tạo nên sức hút đặc biệt cho du lịch làng nghề. Tại làng gốm Bát Tràng còn hiện diện một “bảo tàng làng nghề” - Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt. Công trình không chỉ mang tính biểu tượng với hình dáng như những bàn gốm xoay, mà còn là không gian văn hóa sáng tạo hấp dẫn.

Thực tế hiện nay, nhiều làng nghề trên địa bàn TP. Hà Nội cũng đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch, hướng tới yếu tố xanh. Những làng nghề này không chỉ mang đến cho du khách cơ hội khám phá quy trình sản xuất thủ công mà còn tạo nên những không gian văn hóa độc đáo, giàu bản sắc.

Vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, đến nay, du lịch làng nghề vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, mà đang gặp không ít “điểm nghẽn”, đòi hỏi cần có sự chuyển đổi xanh để tăng sức hút và sự phát triển theo đúng lộ trình.

Cụ thể, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho rằng, một số làng nghề chưa có quy hoạch bài bản cho hoạt động du lịch; cơ sở hạ tầng, dịch vụ phục vụ du khách còn thiếu đồng bộ. Sản phẩm du lịch tại nhiều nơi vẫn còn đơn điệu, chủ yếu dừng lại ở việc tham quan và mua sắm. Ngoài ra, vấn đề môi trường tại một số làng nghề cũng đang đặt ra những thách thức không nhỏ.

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, để du lịch làng nghề Hà Nội phát triển bền vững, trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của du lịch Việt Nam, các địa phương cần tập trung cải thiện môi trường và cảnh quan tại các làng nghề.

Ngoài ra, cần đầu tư hệ thống xử lý chất thải, khuyến khích sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường và giảm thiểu ô nhiễm trong quá trình sản xuất, để giúp bảo đảm môi trường sống cho người dân và tạo ấn tượng tốt đối với du khách. Đồng thời, việc chỉnh trang không gian làng nghề, trồng thêm cây xanh, giữ gìn kiến trúc truyền thống cũng góp phần xây dựng hình ảnh làng nghề xanh - sạch - đẹp.

Tương tự, ông Phùng Quang Thắng, Chủ tịch Liên Chi hội Du lịch Xanh Việt Nam (Hiệp hội Du lịch Việt Nam) cũng cho hay, việc phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm cần được chú trọng. Ngoài ra, các địa phương cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý, quảng bá và xây dựng sản phẩm; xây dựng bản đồ số du lịch, giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin và lên kế hoạch cho chuyến đi…

Tuấn Ngọc