Theo UBND TP. Hà Nội, nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án chiến lược trong giai đoạn 2026-2035 là rất lớn, đặc biệt đối với hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, các dự án xử lý môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh. Trong bối cảnh đó, việc chỉ dựa vào nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước khó đáp ứng yêu cầu về quy mô và tiến độ triển khai.
Dự thảo nghị quyết đề xuất mở rộng các kênh huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu dự án, trái phiếu công trình và trái phiếu đô thị. Cơ chế này cho phép thành phố gắn nguồn vốn huy động với các dự án hoặc nhóm dự án cụ thể, qua đó nâng cao tính minh bạch, tăng khả năng thu hút các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính trong và ngoài nước.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đề xuất cơ chế vay từ các tổ chức tín dụng và vay từ ngân quỹ Nhà nước nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, bảo đảm tiến độ các dự án cấp bách, đồng thời tận dụng các điều kiện thuận lợi của thị trường để giảm chi phí sử dụng vốn.
Theo dự thảo, đối với các khoản vay từ tổ chức tín dụng, căn cứ dự toán ngân sách địa phương và tổng mức vay hằng năm được HĐND thành phố quyết định, Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND thành phố xây dựng phương án vay vốn từ các tổ chức tài chính, tín dụng trong nước. Các khoản vay phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam, có thời hạn tối thiểu từ 3 năm trở lên và mức lãi suất phù hợp với mặt bằng lãi suất thị trường tại thời điểm vay.
Đối với nguồn vay từ ngân quỹ Nhà nước, UBND thành phố sẽ lập hồ sơ gửi Bộ Tài chính xem xét quyết định cho vay trên cơ sở khả năng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi. Các khoản vay này phải được hoàn trả đúng hạn, không được gia hạn và được áp dụng mức lãi suất 0%/năm theo quy định. Thành phố có trách nhiệm bố trí nguồn kinh phí để hoàn trả khoản vay và các chi phí liên quan nếu phát sinh.
Theo Sở Tài chính Hà Nội, thành phố từng triển khai phát hành 11.400 tỷ đồng trái phiếu xây dựng Thủ đô trong giai đoạn 2013-2015. Cụ thể, năm 2013 phát hành 4.400 tỷ đồng, năm 2014 phát hành 3.000 tỷ đồng và năm 2015 phát hành 4.000 tỷ đồng.
Nguồn vốn huy động từ trái phiếu trong giai đoạn này đã góp phần quan trọng trong việc bổ sung nguồn lực trung và dài hạn cho ngân sách, giúp đẩy nhanh tiến độ nhiều công trình hạ tầng trọng điểm thuộc các lĩnh vực giao thông, giáo dục, y tế, cấp thoát nước và hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Sở Tài chính đánh giá đây là giải pháp tài chính hiệu quả, giúp Hà Nội chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn đầu tư, giảm áp lực ngân sách từng năm và tận dụng nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế.
Sau năm 2015, Hà Nội không tiếp tục phát hành trái phiếu chính quyền địa phương do điều kiện cân đối ngân sách và ưu tiên sử dụng các nguồn vốn khác như vốn vay lại của Chính phủ và vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, trước yêu cầu đầu tư ngày càng lớn trong giai đoạn phát triển mới, thành phố đang xem xét tái khởi động công cụ huy động vốn này nhằm tạo thêm nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong những năm tới.
Hậu Thạch (t/h)
