Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã ký Quyết định số 3675/QĐ-UBND ngày 22/7/2026 phê duyệt Đề án liên thông dữ liệu, tối ưu hóa chi phí logistics - xuất nhập khẩu. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics, góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và từng bước xây dựng hệ sinh thái logistics số trên địa bàn Thủ đô.
Theo Đề án, mục tiêu tổng quát là xây dựng cơ chế phối hợp liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Việc chia sẻ và khai thác dữ liệu được kỳ vọng sẽ giúp tối ưu hóa các khâu trong chuỗi logistics, giảm chi phí tuân thủ liên quan đến giải phóng hàng, hạn chế các khoản phát sinh ngoài kế hoạch, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và giảm tổng chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Bên cạnh lợi ích đối với doanh nghiệp, Đề án còn hướng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước thông qua việc tăng tính minh bạch trong xử lý nghiệp vụ, chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa các đơn vị và tạo nền tảng phát triển logistics số, logistics thông minh trong thời gian tới.
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trọng tâm là xây dựng và ban hành Quy chế phối hợp liên thông dữ liệu trong lĩnh vực logistics xuất nhập khẩu. Quy chế này sẽ quy định rõ phạm vi áp dụng, trách nhiệm của các bên tham gia, nguyên tắc chia sẻ dữ liệu, danh mục dữ liệu tối thiểu, phương thức cập nhật, xác thực, khai thác, phản hồi và sử dụng lại dữ liệu.
Một trong những điểm nhấn của Đề án là tái cấu trúc quy trình xử lý nghiệp vụ nhằm giảm các khâu trung gian và hạn chế phát sinh chi phí cho doanh nghiệp. Theo đó, mỗi quy trình thí điểm sẽ được rà soát để xác định những điểm gây phát sinh chi phí như doanh nghiệp phải khai báo thông tin nhiều lần, phương tiện phải chờ đợi, hàng hóa lưu kho, lưu bãi, container quá hạn hoặc hồ sơ phải bổ sung, đối chiếu thủ công.
Thành phố cũng yêu cầu xây dựng quy trình phản hồi trạng thái xử lý theo từng bước cụ thể. Chẳng hạn, khi hồ sơ cần bổ sung, hệ thống phải hiển thị rõ loại dữ liệu cần bổ sung, đơn vị chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và tác động đến kế hoạch nhận hàng. Khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính trong quá trình thông quan, hệ thống sẽ cập nhật đầy đủ thông tin để doanh nghiệp chủ động điều xe hoặc đặt lịch kho. Đối với trạng thái đủ điều kiện lấy hàng, thông tin sẽ gắn với địa điểm, khung giờ, mã lô hàng, mã container và điều kiện ra vào kho bãi hoặc cảng cạn.
Về hạ tầng công nghệ, Đề án xác định không xây dựng hệ thống mới thay thế các nền tảng nghiệp vụ hiện có mà ưu tiên kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống đang vận hành. Việc trao đổi dữ liệu sẽ được thực hiện trực tuyến, kết hợp chia sẻ theo lô khi cần thiết và tuân thủ các chuẩn dữ liệu thống nhất.
Song song với đó, Hà Nội sẽ xây dựng nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu logistics theo hướng mở, linh hoạt, có khả năng mở rộng trong tương lai. Thành phố cũng sẽ chuẩn hóa bộ mã định danh dùng chung trong giai đoạn thí điểm, bao gồm mã số doanh nghiệp, mã số thuế, số tờ khai hải quan, số vận đơn, mã container theo tiêu chuẩn ISO 6346, mã địa điểm lưu giữ hàng hóa, mã kho bãi, cảng cạn, giấy phép, chứng thư và các mã trạng thái xử lý.
Về tổ chức thực hiện, UBND TP. Hà Nội sẽ chỉ đạo chung trong giai đoạn thí điểm. Sở Công Thương Hà Nội được giao làm đầu mối về nghiệp vụ logistics và là đơn vị trực tiếp sử dụng kết quả của Đề án. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội chịu trách nhiệm về hạ tầng kỹ thuật và kết nối dữ liệu. Sở Xây dựng phụ trách dữ liệu liên quan đến hạ tầng giao thông, tuyến vận tải và các điểm nghẽn thuộc phạm vi quản lý. Trong khi đó, cơ quan hải quan, thuế, các cơ quan chuyên ngành, doanh nghiệp logistics, kho bãi, cảng cạn và các hiệp hội có trách nhiệm cung cấp, cập nhật và chia sẻ dữ liệu theo chức năng, nhiệm vụ.
Đề án cũng dành một nội dung quan trọng cho công tác truyền thông, trong đó nhấn mạnh việc truyền tải những lợi ích cụ thể đến từng nhóm đối tượng thay vì chỉ tuyên truyền chung về chuyển đổi số. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ được hưởng lợi từ việc giảm phải cung cấp lại thông tin, theo dõi trực tuyến trạng thái xử lý hồ sơ và lô hàng. Doanh nghiệp logistics có thể điều phối phương tiện đúng thời điểm, trong khi các đơn vị kho bãi, cảng cạn giảm áp lực ùn tắc tại cổng. Các cơ quan quản lý cũng giảm đáng kể khối lượng hồ sơ trùng lặp và công việc đối chiếu thủ công.
Đáng chú ý, Đề án áp dụng cơ chế hợp tác theo hướng "hai chiều". Doanh nghiệp sẽ cung cấp các dữ liệu vận hành tối thiểu như lịch phương tiện, tình trạng kho bãi, booking, container, thời gian chờ và các khoản chi phí phát sinh. Đổi lại, doanh nghiệp được tiếp cận thông tin về trạng thái xử lý lô hàng, cảnh báo các điểm nghẽn, dữ liệu kho bãi, cảng cạn theo phân quyền, đồng thời nhận được khuyến nghị về thời điểm điều xe, đặt kho, lấy hoặc trả container cũng như các báo cáo đối chiếu chi phí phục vụ hoạt động điều hành.
Việc triển khai Đề án được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics và từng bước xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Minh Khánh
