Phát biểu tại chương trình, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó nhiều làng nghề đã trở thành thành viên của mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo trên thế giới. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa đặc biệt, đồng thời là lợi thế quan trọng để Thủ đô phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.
Theo ông Phạm Tuấn Long, mục tiêu của thành phố không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn hướng tới việc đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo ra các sản phẩm thủ công mang hơi thở đương đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường trong nước và quốc tế.
Những năm gần đây, cùng với sự tham gia của các trường đại học, chuyên gia thiết kế và cộng đồng sáng tạo, nhiều sản phẩm thủ công truyền thống đã được cải tiến về kiểu dáng, công năng và giá trị thẩm mỹ. Điều này không chỉ góp phần gia tăng giá trị kinh tế cho sản phẩm làng nghề mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các phân khúc thị trường mới, đặc biệt là lĩnh vực quà tặng, trang trí nội thất, thời trang và du lịch văn hóa.
Chương trình được triển khai với nhiều hoạt động trọng tâm như kết nối nghệ nhân và làng nghề với cộng đồng thiết kế sáng tạo; tổ chức trại sáng tác liên ngành dành cho sinh viên và các nhà thiết kế trẻ; phát động các cuộc thi sáng tạo dựa trên di sản văn hóa và thiết kế trang sức lấy cảm hứng từ các giá trị văn hóa Việt Nam.
Theo các chuyên gia, Hà Nội đang sở hữu một hệ sinh thái làng nghề phong phú với nhiều ngành nghề có lịch sử hàng trăm năm. Không chỉ lưu giữ các kỹ thuật chế tác độc đáo, các làng nghề còn tích lũy nguồn tri thức bản địa và kinh nghiệm sản xuất quý giá. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thị trường và xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, nhiều làng nghề vẫn gặp khó khăn trong đổi mới sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Ở chiều ngược lại, nhiều nhà thiết kế, nghệ sĩ và doanh nghiệp sáng tạo có nhu cầu khai thác chất liệu truyền thống nhưng thiếu cơ hội tiếp cận trực tiếp với các nghệ nhân và tri thức nghề. Khoảng cách này đang làm hạn chế khả năng hình thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao dựa trên nền tảng di sản.
Chính vì vậy, việc xây dựng các mô hình hợp tác mới giữa nghệ nhân, nhà thiết kế và doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng để gia tăng giá trị kinh tế cho sản phẩm làng nghề. Thông qua quá trình đồng sáng tạo, các sản phẩm truyền thống có thể được tái thiết kế theo nhu cầu thị trường hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa đặc trưng.
Đáng chú ý, chương trình "Kết duyên sáng tạo" được xây dựng theo hướng hình thành các mối liên kết dài hạn giữa nghệ nhân, làng nghề với cộng đồng sáng tạo. Trong mô hình này, nghệ nhân trở thành đối tác trực tiếp trong quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm, thay vì chỉ đóng vai trò cung cấp kỹ thuật hoặc giới thiệu sản phẩm như trước đây.
Ban Tổ chức cũng chính thức phát động chương trình tuyển chọn các dự án sáng tạo dựa trên nền tảng di sản làng nghề. Những dự án được lựa chọn sẽ nhận hỗ trợ kinh phí phát triển sản phẩm, tham gia chương trình cố vấn chuyên môn kéo dài 4 tháng, đồng thời được kết nối với chuyên gia, doanh nghiệp, nhà mua hàng và các hoạt động xúc tiến thương mại.
Hậu Thạch (t/h)
