Hà Nội: Thực trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái vẫn diễn biến phức tạp

Vi phạm vẫn xảy ra trên một số tuyến, địa bàn và lĩnh vực trọng điểm

Cụ thể, theo Sở Công Thương TP. Hà Nội (cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả TP. Hà Nội), mặc dù không để xảy ra các điểm nóng, nhưng tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn còn diễn biến phức tạp trên một số tuyến, địa bàn và lĩnh vực trọng điểm.

Trên tuyến hàng không, bưu điện, chuyển phát nhanh, đối tượng trọng điểm vẫn là các cá nhân, doanh nghiệp làm thủ tục qua cảng hàng không quốc tế, các doanh nghiệp làm dịch vụ vận chuyển (FEDEX, DHL, UPS...).

Phương thức, thủ đoạn của các nhóm đối tượng này là lợi dụng các quy định về quản lý bưu phẩm, bưu kiện trong Luật Bưu chính, các quy định thông thoáng trong thủ tục hải quan theo loại hình ký gửi hàng hoá trong hành lý của hành khách xuất nhập cảnh; lợi dụng loại hình chuyển phát nhanh, bưu điện giao hàng tận nơi để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, tiền tệ, ma tuý, vàng qua biên giới.

Đặc biệt, một số đối tượng còn sử dụng tên giả, căn cước công dân giả; địa chỉ không rõ ràng, không có thật; thuê người nhận hộ để gửi hàng, nhận hàng tại các bưu cục; thuê các công ty dịch vụ nhận hàng hoá qua nhiều công đoạn để làm thủ tục khai báo hải quan hòng xóa dấu vết, thậm chí không khai báo hải quan...

Ở trong nội địa, các hành vi vi phạm phổ biến như kinh doanh, vận chuyển hàng nhập lậu (như: Đồ thời trang, mỹ phẩm, thực phẩm, đồ chơi trẻ em, hàng điện tử, phụ tùng công nghiệp, hàng tiêu dùng thiết yếu...), hàng cấm (pháo nổ, thuốc lá, thuốc lá điện tử, khí N2O, động vật quý hiếm...).

Ngoài ra, vi phạm về thương mại điện tử cũng diễn ra ở nhiều chủng loại hàng hóa như: Sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (như thực phẩm giả, sản phẩm thời trang giả mạo nhãn hiệu, thuốc giả mạo nhãn hiệu, phụ tùng ô tô giả mạo nhãn hiệu, sách giá...), hàng không rõ nguồn gốc, vi phạm về an toàn thực phẩm (thịt lợn nhiễm khuẩn, thực phẩm hết hạn sử dụng, không có tem nhãn, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc hoặc phụ gia không nằm trong danh mục được phép sử dụng để sản xuất thực phẩm...).

Để đánh lừa người tiêu dùng và lực lượng chức năng kiểm tra, các đối tượng cố tình làm giả về hình thức sản phẩm thông qua công đoạn gia công, chế biến, đóng gói thành phẩm, gắn nhãn mác của các thương hiệu đã được đăng ký bảo hộ của các tổ chức trong nước và nước ngoài; ghi nhãn hàng hóa có chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc xuất xứ, gian lận nguồn gốc.

Thậm chí, các đối tượng còn sử dụng công nghệ cao để che giấu thông tin nguồn gốc hàng hóa; sử dụng bao bì, nhãn hiệu, tem chống hàng giả tinh vi sao chép từ hàng thật, đặt in màng nhôm, in vỏ hộp giống nguyên mẫu…

Thực tế cho thấy, TP. Hà Nội là nơi tập trung hoạt động kinh doanh hàng hóa lớn, sôi động; là đầu mối tập kết, trung chuyển hàng hóa đi các tỉnh và ngược lại, sự đa dạng về loại hình sản xuất, kinh doanh (truyền thống, thương mại điện tử) và phương thức sản xuất tạo ra sự khó khăn cho công tác kiểm soát, đặc biệt đối với hàng giả, hàng kém chất lượng.

Theo thống kê của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả TP. Hà Nội (BCĐ 389 TP. Hà Nội), chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã kiểm tra, bắt giữ 7,824 vụ, xử lý 7.694 vụ vi phạm. Qua đấu tranh, các lực lượng đã khởi tố 124 vụ đối với 169 bị can; thu nộp ngân sách nhà nước hơn 1.349 tỷ đồng. Trong đó, xử phạt vi phạm hàng chính hơn 388 tỷ đồng; tiền truy thu thuế hơn 954,7 tỷ đồng; tiền bán hàng hóa tịch thu hơn 6,4 tỷ đồng.

Kiên quyết xử lý "không có vùng cấm, không có ngoại lệ"

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các lực lượng chức năng trên địa bàn TP. Hà Nội đã đồng loạt mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm từ ngày 7 đến 30/5/2026 với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".

Từ chủ trương này, để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trước nạn hàng giả, hàng lậu, vi phạm sở hữu trí tuệ, Chi cục Quản lý thị trường TP. Hà Nội đã triển khai đợt cao điểm kiểm tra, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên toàn địa bàn.

Cụ thể, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã ban hành Văn bản số 396/QLTT-NVTH yêu cầu các Đội Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là hành vi giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm sở hữu công nghiệp. Các đơn vị được giao chủ động phối hợp với lực lượng Công an, Hải quan, Thuế và chính quyền địa phương nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Theo đó, từ đầu tháng 5 đến nay, lực lượng Quản lý thị trường TP. Hà Nội đã liên tiếp phát hiện và triệt phá hàng loạt vụ việc vi phạm.

Qua các vụ việc được phát hiện cho thấy, tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng vi phạm không chỉ lợi dụng cửa hàng truyền thống mà còn tận dụng mạnh mẽ mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến để tiêu thụ hàng hóa vi phạm.

Ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. Hà Nội cho biết: Thủ đoạn của các đối tượng gian lận ngày càng manh động và áp dụng triệt để công nghệ cao. Tuy nhiên, thành phố kiên định mục tiêu đánh trúng, đánh đúng vào các tụ điểm lớn, những đường dây mang tính chất ổ nhóm. Mọi nỗ lực của lực lượng chức năng đều hướng tới mục tiêu tối thượng là bảo vệ an toàn sức khỏe và túi tiền của nhân dân…

Bên cạnh việc kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính, lực lượng chức năng TP. Hà Nội cũng đang đẩy mạnh việc chuyển hồ sơ sang cơ quan Cảnh sát điều tra, để khởi tố hình sự đối với những đối tượng cầm đầu, nhằm tạo tính răn đe, cảnh tỉnh nghiêm khắc trên toàn xã hội.

​Đồng thời, tích cực phối hợp với các chủ thể quyền (đại diện các nhãn hiệu quốc tế và trong nước) để nhận diện hàng thật - hàng giả; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, tạo bệ phóng pháp lý vững chắc trước vấn nạn bị đánh cắp chất xám.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, nếu nguồn cầu đối với hàng nhái, hàng giả vẫn còn tồn tại, thì sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng cũng mới chỉ giải quyết được phần ngọn. Để bảo vệ vững chắc trận địa thương mại, giải pháp gốc rễ là phải nâng cao sức đề kháng của toàn xã hội.

Do đó, người dân cần tự trang bị kiến thức, xây dựng thói quen mua sắm tại các địa chỉ uy tín, các siêu thị có hóa đơn chứng từ minh bạch. ‎Việc nói "không" với hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ không chỉ là hành động bảo vệ quyền lợi cá nhân, mà còn là sự tôn trọng chất xám, thể hiện lòng tự tôn dân tộc.

Tuấn Ngọc