Hải quan khu vực III: Hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh

Chi cục Hải quan khu vực III cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng các chương trình, kế hoạch của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch hành động, cụ thể hóa nhiệm vụ chuyển đổi số phù hợp với đặc điểm địa bàn.

Đơn cử, theo Ban CNTT và Thống kê hải quan (Cục Hải quan), đến nay, tỷ lệ chứng từ được số hóa thành công tại Hải quan khu vực III đạt 100%. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển từ kiểm tra hồ sơ theo phương thức thủ công sang xử lý dựa trên dữ liệu điện tử.

Bên cạnh đó Chi cục Hải quan khu vực III còn tích cực nghiên cứu, thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động nghiệp vụ. Việc ứng dụng AI trong giám sát hàng hóa mở ra khả năng nâng cao hiệu quả theo dõi, nhận diện và cảnh báo những tình huống bất thường, hỗ trợ công chức thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn có lưu lượng hàng hóa, phương tiện lớn.

Đặc biệt, Chi cục Hải quan khu vực III còn nghiên cứu sử dụng AI để bóc tách dữ liệu hóa chất từ nội dung mô tả hàng hóa khai báo và tài liệu an toàn hóa chất (MSDS), phục vụ đối chiếu với các danh mục quản lý, qua đó hỗ trợ cảnh báo rủi ro đối với hàng hóa có chứa tiền chất.

Bên cạnh việc đẩy mạnh chuyển đổi số, Chi cục Hải quan khu vực III cũng bảo đảm hoạt động thông quan hàng hóa ổn định, thông suốt, không để quá trình đổi mới công nghệ làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Từ ngày 1/6/2026, Chi cục Hải quan khu vực III là đơn vị đầu tiên trong toàn ngành Hải quan được lựa chọn triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo loại hình kinh doanh vận chuyển bằng đường biển, phát sinh tại địa bàn 4 đơn vị hải quan cửa khẩu cảng biển.

Mô hình thông quan tập trung hướng tới tổ chức tiếp nhận, kiểm tra và xử lý hồ sơ tại một đầu mối, trên cơ sở chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và khai thác hiệu quả hệ thống công nghệ thông tin.

Qua 5 tháng thí điểm, mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III bước đầu vận hành ổn định, tạo chuyển biến trong xử lý hồ sơ, số hóa chứng từ và kiểm soát nguồn thu.

Kết quả này có ý nghĩa quan trọng bởi thông quan tập trung là mô hình mới, liên quan trực tiếp đến việc tổ chức lại quy trình nghiệp vụ, phân công trách nhiệm và phối hợp giữa các bộ phận.

Với những kết quả đã đạt được, đặc biệt là vai trò tiên phong trong triển khai thông quan tập trung, Chi cục Hải quan khu vực III đang từng bước khẳng định vị thế của một đơn vị đi đầu trong cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số của ngành Hải quan.

Tuấn Ngọc