Cụ thể, từ ngày 1/6/2026, Chi cục Hải quan khu vực III chính thức triển khai thí điểm thông quan tập trung đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo loại hình kinh doanh vận chuyển bằng đường biển, phát sinh tại địa bàn 4 hải quan cửa khẩu cảng biển.
Theo Chi cục Hải quan khu vực III, thông quan tập trung là kết quả của quá trình nghiên cứu, trăn trở và chuẩn bị rất kỹ lưỡng trong suốt thời gian dài của ngành Hải quan và Chi cục. Mục tiêu của thông quan tập trung không chỉ là thay đổi quy trình làm việc, mà là thay đổi tư duy quản lý; xây dựng đội ngũ công chức hải quan chuyên nghiệp hơn, xử lý công việc nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.
Thay đổi này tạo điều kiện áp dụng thống nhất chính sách quản lý, đồng thời giảm tải khâu thủ tục tại các hải quan cửa khẩu để tập trung hơn vào giám sát hàng hóa, quản lý địa bàn và quản lý rủi ro. Việc giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công chức hải quan với doanh nghiệp cũng góp phần nâng cao tính minh bạch, phòng ngừa tiêu cực.
Theo báo cáo mới nhất của Chi cục Hải quan khu vực III, từ ngày 1/6 đến ngày 28/9/2026, Đội Thông quan đã tiếp nhận, đăng ký 182.136 tờ khai, gồm 46.577 tờ khai xuất khẩu và 135.559 tờ khai nhập khẩu. Trong đó, luồng Xanh có chiếm 27,27%, luồng Vàng 68,56% và luồng Đỏ 4,18%.
Khối lượng hồ sơ cần kiểm tra chiếm tỷ trọng lớn, đặt ra yêu cầu cao về năng lực xử lý và phối hợp nghiệp vụ. Đội Thông quan đã hoàn thành kiểm tra hồ sơ đối với 129.280 trong tổng số 132.472 tờ khai luồng Vàng, luồng Đỏ, đạt tỷ lệ 97,59%, tăng so với mức 94,5% tại thời điểm cuối tháng 6.
Tỷ lệ hoàn thành kiểm tra hồ sơ cải thiện trong quá trình thí điểm cho thấy năng lực vận hành từng bước được củng cố. Việc tập trung xử lý còn tạo điều kiện tích lũy kinh nghiệm theo nhóm hàng, nhận diện những vấn đề lặp lại và thống nhất cách giải quyết, góp phần nâng chất lượng thực thi chính sách.
Đặc biệt, từ ngày 1/6 đến ngày 30/9/2026, số thu ngân sách đạt 26.933,7 tỷ đồng, bằng 78% chỉ tiêu dự toán và 59,5% chỉ tiêu phấn đấu. Riêng tháng 9, số thu ngân sách đạt 7.066,5 tỷ đồng, bằng 128,5% mức dự kiến thu và 108,7% chỉ tiêu phấn đấu trong tháng. Những con số này thể hiện vai trò của Đội Thông quan trong thực hiện nhiệm vụ ngân sách, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì chất lượng kiểm tra, bảo đảm thu đúng, thu đủ.
Ngoài ra, tính đến ngày 28/9, đơn vị đã chuyển tham vấn giá 4.128 tờ khai, hoàn thành tham vấn 3.488 tờ khai và bác bỏ trị giá khai báo đối với 1.166 tờ khai. Có 969 tờ khai đã khai bổ sung hoặc được ấn định thuế, với số tiền thuế chênh lệch 17,01 tỷ đồng…
Theo đánh giá của Chi cục Hải quan khu vực III, kết quả thực hiện thông quan tập trung không chỉ là sự thay đổi về địa điểm hay phương thức xử lý hồ sơ hải quan, mà là sự thay đổi căn bản về mô hình quản lý hải quan. Trong đó, 4 kết quả rõ nét gồm: Thứ nhất, mô hình đã kiểm chứng tính đúng đắn của chủ trương đổi mới. Thứ hai, mô hình đã tạo bước chuyển từ quản lý phân tán sang quản lý tập trung dựa trên dữ liệu. Thứ ba, mô hình tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhưng đồng thời kiểm soát chặt chẽ hơn. Thứ tư, mô hình tạo nền tảng để ngành Hải quan thích ứng với yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Tuấn Ngọc
