Hóa chất trong rau củ quả: “Sát thủ” giấu mặt đáng sợ

THCL Hiện nay, một số hóa chất được dùng nhiều nhất trong rau quả là đất đèn, ethephon, carbon disulfit, etylen dioxit, hydro cyanit, phosphin cực kỳ có hại cho sức khỏe con người.

Những Thực phẩm ngậm hóa chất đã và đang đe dọa sức khở của người dân

Rau nào không “ngậm” hóa chất?

Tìm hiểu một số chợ nông sản đầu mối trên địa bàn Hà Nội như Long Biên, Dịch Vọng Hậu, Minh Khai…, nơi xuất hiện những sạp rau xanh mướt, những sạp hoa quả đủ màu sắc và bắt mắt, kẻ bán người mua diễn ra tấp nập. Điều đáng lo ngại đó là người mua, chẳng ai phát hiện được (hoặc là “nhắm mắt” cho qua) đây chính là “sát thủ” âm thầm gây ra các bệnh nan y.

Chị Bích Ngọc ở Nguyễn Trãi (Thanh Xuân, Hà Nội) cho hay: “Bữa nọ đi chợ, thấy mấy quả bí non ngon mắt, tôi mua về nhưng chưa kịp dùng. Mới qua một đêm, những quả bí này đã thối rữa, xung quanh mọc nhiều nấm mốc”.

Theo các chuyên gia, sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng, sẽ làm cho rau củ quả lớn nhanh hơn so với quy trình sinh trưởng tự nhiên của nó, dẫn đến ứ đọng nhiều nước, nếu không biết cách bảo quản, rau sẽ thối nhanh.

Khảo sát một cửa hàng vật tư nông nghiệp tại Hà Nội, chuyên kinh doanh các loại thuốc dành cho rau củ quả, thấy người ra kẻ vào khá đông. Bắt chuyện với một nông dân ở ngoại thành Hà Nội, vừa mua mấy chai thuốc nhỏ, được biết đó là thuốc kích thích cho cây trồng tốt lá, các loại trái như mướp đắng, bầu, bí, đậu trái nhanh lớn, quả bóng mượt. Mỗi chai trị giá 35.000 - 40.000 đồng, pha được 6 - 8 lít nước/chai. Sau khi phun thuốc này, thời gian cho thu hoạch 3 ngày/lần đối với mướp đắng, dưa chuột, bí ngô non…

Bộ Y tế cho biết, cứ mỗi năm, Việt Nam có thêm 150.000 người mắc ung thư và 75.000 người trong số đó chết. Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu thế giới về tỷ lệ mắc và chết vì ung thư và sự thật đau lòng này lại đến chính từ hóa chất, thuốc kích thích tăng trưởng, thuốc trừ sâu?

Nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao các cơ quan chức năng không quản lý chặt chẽ quá trình sản xuất và phân phối các loại hóa chất, thuốc kích thích tăng trưởng, thuốc trừ sâu?

Cấm sử dụng 29 hoạt chất

Lý giải ý kiến của nhiều người, ông Trần Quang Hùng, Chủ tịch Hội DN SXKD Thuốc BVTV Việt Nam cho biết, tính đến nay, Việt Nam sử dụng thuốc BVTV lên tới 20.000 - 24.000 tỷ đồng/năm và đã đem lại nhiều lợi ích cho sản xuất nông lâm nghiệp.

Tuy nhiên, hiệu quả mang lại không tương xứng với đầu tư, bởi chưa an toàn đối với người, vật nuôi và môi trường sinh thái, đang là nỗi lo lớn cho cả cộng đồng, trong khi công tác quản lý còn quá nhiều bất cập và vẫn chưa được tháo gỡ. Cơ quan chức năng chưa đánh giá hết tình hình và tìm ra nguyên nhân đích thực tồn tại để có biện pháp khắc phục nhanh và hiệu quả nhất.

Ông Hùng chỉ rõ: “Tồn tại lớn nhất hiện nay trong ngành thuốc BVTV đó là việc nhập lậu, buôn bán và sử dụng thuốc ngoài danh mục, thuốc giả; sử dụng thuốc tùy tiện, không theo hướng dẫn kỹ thuật.

Nhằm khắc phục những mặt tồn tại, cũng như kiểm soát tốt việc sản xuất, nhập khẩu, sử dụng hóa chất BVTV, ngày 21/04/2016, Bộ NN&PTNT đã ban hành Thông tư số 03/2016/TT-BNNPTNT về danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng, cấm sử dụng tại Việt Nam (có hiệu lực từ ngày 06/06/2016).

Theo đó, danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng trong nông nghiệp gồm 1.710 hoạt chất, trong đó có 775 hoạt chất thuốc trừ sâu, 608 hoạt chất thuốc trừ bệnh, 227 hoạt chất thuốc trừ cỏ, 50 hoạt chất thuốc điều hòa sinh trưởng. Trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam, có 29 hoạt chất.

Bên cạnh đó, các chuyên gia nông nghiệp nhấn mạnh, cần phải minh bạch hóa các thông tin về tính độc hại của thuốc BVTV đối với sức khỏe con người, tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc tự bảo vệ và sử dụng thuốc BVTV một cách có ý thức, giúp nông dân phát triển sản xuất gắn với bảo vệ môi trường để phát triển bền vững.

PGS. TS. Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về an toàn sinh học và thực phẩm đưa ra lời khuyên:

“Để an toàn hơn, khi chế biến, người tiêu dùng nên rửa rau quả dưới vòi nước sạch nhiều lần, sẽ giúp bào mòn, tẩy rửa những tồn dư hóa chất bám vào rau. Sau đó, ngâm rau quả bằng nước sạch pha chút muối loãng nhằm làm bão hòa lượng hóa chất còn tồn dư trong rau củ”…

Lợi Ánh