Hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa dữ liệu, hướng tới Tòa án điện tử và Tòa án số

Nguyên tắc “6 rõ”, xử lý dứt điểm việc chuyển đổi số chậm

Theo đó, cần đẩy mạnh hoàn thiện thể chế và chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ phục vụ hoạt động chuyển đổi số trong TAND. “Việc chuyển đổi số, xây dựng TAĐT phải được thực hiện trên cơ sở hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa và thống nhất các quy trình nghiệp vụ”, Chánh án Nguyễn Văn Quảng chỉ đạo.

Nội dung Chỉ thị số 04/2025 cũng nêu: Các đơn vị chuyên môn thuộc TANDTC và Tòa án các cấp chịu trách nhiệm rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy chế, quy trình nghiệp vụ, nhiệm vụ được giao, bảo đảm rõ ràng, thống nhất, khả thi để làm cơ sở triển khai số hóa quy trình nghiệp vụ, quản lý của các đơn vị, TAND. Theo đó, giao Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học chủ trì tham mưu, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ cơ bản, bảo đảm đáp ứng yêu cầu triển khai TAĐT vào năm 2027, Tòa án số vào năm 2030.

“Việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số phải quyết liệt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền. Nhiệm vụ giao phải có kết quả cụ thể, đo đếm được; không báo cáo chung chung, không hình thức. Kết quả thực hiện là tiêu chí bắt buộc trong đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân và người đứng đầu”, Chánh án Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh trong nội dung của Chỉ thị.

Không chỉ vậy, các đơn vị phải tập trung tối đa nguồn lực, trực tiếp rà soát, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chuyển đổi số chậm tiến độ, quá hạn; nghiêm túc thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ được giao theo nghị quyết, kế hoạch, kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương và của TANDTC; không viện dẫn khó khăn để chậm thực hiện, không đùn đẩy trách nhiệm.

Nội dung của Chỉ thị cũng nhấn mạnh: Các đơn vị phải có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, kịp thời, chính xác dữ liệu nghiệp vụ và kết quả thực hiện nhiệm vụ trực tiếp trên các phần mềm, hệ thống thông tin nội bộ của Ngành. “Dữ liệu là căn cứ chính thức để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xét thi đua, khen thưởng, kỷ luật, đặc biệt đối vói người đứng đầu. Đơn vị không cập nhật, cập nhật không đầy đủ, không kịp thời hoặc báo cáo không đúng thực chất bị xem xét trách nhiệm theo quy định”, Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho biết.

Các đơn vị thuộc TANDTC, Chánh án TAND các cấp cần tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập, khai thác dữ liệu tư pháp, đảm bảo hệ thống thông tin và dữ liệu của Tòa án được phân loại, đánh giá và giám sát an toàn thông tin định kỳ theo chuẩn Quốc gia. Các dữ liệu tư pháp trọng yếu (bản án, hồ sơ, chứng cứ...) được lưu trữ, xử lý trên hạ tầng do TANDTC quản lý hoặc hạ tầng số chủ quyền trong nước; lhông để xảy ra sự cố nghiêm trọng gây mất an toàn, rò rỉ dữ liệu tư pháp.

Việc chuyển đổi số còn nhiều bất cập

Theo TANDTC, thời gian qua, quán triệt chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải cách tư pháp và chuyển đổi số Quốc gia, đặc biệt Nghị quyết số 27 - NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, công tác chuyển đổi số trong TAND đã được tập trung chỉ đạo thực hiện và đạt một số kết quả bước đầu, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành; công khai, minh bạch hoạt động xét xử, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Tuy nhiên, Chánh án Nguyễn Văn Quảng cho rằng, thực tiễn triển khai cho thấy, công tác chuyển đổi số trong ngành TAND vẫn còn những tồn tại. Theo đó, nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu ở một số đơn vị chưa đầy đủ; kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện chưa nghiêm; việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, cập nhật và khai thác dữ liệu chưa đồng bộ; ứng dụng công nghệ trong xét xử chưa đảm bảo yêu càu toàn trình, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Trong bối cảnh yêu càu chuyển đổi số quốc gia ngày càng cao; việc xây dựng nền tư pháp hiện đại trở thành nhiệm vụ tất yếu, đặc biệt quán triệt chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trong việc thực hiện Nghị quyết số 57 trong đó nhấn mạnh yêu cầu “TANDTC phải tiên phong trong xây dựng nền tư pháp hiện đại, minh bạch, dựa trên công nghệ số”, đòi hỏi toàn ngành phải hành động quyết liệt, đổi mới mạnh mẽ hơn nữa; tập trung thực hiện đòng bộ các giải pháp để bảo đảm hoàn thành mục tiêu triển khai TAĐT vào năm 2027 và Tòa án số vào năm 2030.

Do vậy, Chánh án TANDTC đã yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc, Chánh án Tòa án các cấp cần quán triệt, phải xác định chuyển đổi số là trách nhỉệm chỉnh trị trực tiếp của người đứng đầu và nhiệm vụ bắt buộc của toàn thể công chức, viên chức và người lao động trong ngành TAND.

“Người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện trước Chánh án TANDTc về tiến độ, chất lượng và hiệu quả triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại đơn vị mình; không được khoán trắng, không làm hình thức, không đùn đẩy trách nhiệm”, Chánh án TANDTC nhấn mạnh. Theo đó, cần đảm bảo các nhiệm vụ ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 57/TW phải được triển khai thực hiện kịp thời, hiệu quả trong Tòa án nhân dân bằng các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể vói yêu cầu 6 rõ “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền”.

Trước mắt tập trung tiếp tục triển khai đảm bảo tiến độ, chất lượng 3 Dự án Công nghệ thông tin trọng điểm của ngành TAND, đó là: Dự án “Xây dựng và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư theo Đề án 06 (Giai đoạn I); Dự án “Xây dựng Cơ sở dữ liệu về bản án, quyết định của TAND; Dự án “Trang bị cơ sở vật chất phục vụ xét xử trực tuyến”.

Ninh Ngọc Hải