Nguyên nhân của tình trạng tồn đọng này rất đa dạng, từ những vướng mắc về quy hoạch, đền bù giải phóng mặt bằng đến các rào cản pháp lý do sự chồng chéo giữa các luật đất đai, đầu tư và xây dựng qua nhiều thời kỳ. Việc hàng nghìn dự án không thể triển khai đã tạo ra những "vùng trắng" phát triển tại nhiều đô thị lớn, đồng thời khiến dòng vốn của doanh nghiệp bị chôn vùi trong những công trường dở dang.
Dù áp lực rất lớn, nhưng công tác khơi thông cho các dự án tồn đọng đã ghi nhận những kết quả tích cực bước đầu. Tính đến nay, các cơ quan chức năng đã phối hợp giải quyết dứt điểm vướng mắc cho 1.022 dự án. Thành công này không chỉ giúp đưa các công trình trở lại hoạt động mà còn giải phóng một lượng vốn đáng kể vào chu kỳ sản xuất kinh doanh.
Đáng chú ý, hiện Chính phủ đang khẩn trương chuẩn bị ban hành hệ thống chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ đồng loạt cho 2.610 dự án khác. Thay vì xử lý từng trường hợp đơn lẻ với quy trình hành chính kéo dài, việc áp dụng khung pháp lý đặc thù được kỳ vọng sẽ tạo ra cánh cửa rộng mở cho các nhóm dự án có vướng mắc tương tự nhau.
Bà Lê Ngọc Linh, đại diện một công ty đầu tư hạ tầng tại Phú Thọ chia sẻ: "Việc Chính phủ chủ động nhận diện và phân loại 2.610 dự án để áp dụng chính sách đặc thù là một tín hiệu rất đáng mừng. Doanh nghiệp chúng tôi đã chờ đợi hơn 5 năm để giải quyết một vướng mắc về chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Nếu chính sách mới thực sự tháo gỡ được nút thắt này, chúng tôi cam kết sẽ tái khởi động dự án ngay lập tức, tạo ra hàng ngàn việc làm cho người lao động địa phương".
Theo các chuyên gia kinh tế, việc khơi thông hàng nghìn dự án đang trong tình trạng tồn đọng không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ xử lý các vướng mắc hành chính, mà còn được xem là phép thử quan trọng đối với bản lĩnh và sự quyết liệt của bộ máy điều hành. Đây là bước đi chiến lược nhằm tái giải phóng các nguồn lực kinh tế quốc gia đang bị đóng băng, biến những rào cản pháp lý thành động lực tăng trưởng mới. Trong bối cảnh nền kinh tế đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ, việc đưa các dự án này trở lại quỹ đạo hoạt động chính là chìa khóa để tối ưu hóa tài sản công, khôi phục niềm tin cho nhà đầu tư và tạo ra giá trị thực tiễn cho sự phát triển bền vững của xã hội.
Để cụ thể hóa nỗ lực này, Bộ Tài chính đã trực tiếp triển khai các tổ công tác làm việc với các địa phương trọng điểm như Đà Nẵng, Khánh Hòa, Cần Thơ... Đây là những khu vực có số lượng dự án tồn đọng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đà tăng trưởng vùng.
Được biết, trọng tâm của các buổi làm việc là hướng dẫn các địa phương áp dụng linh hoạt cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 170/2024/QH15. Đây được coi là chìa khóa pháp lý, cho phép các địa phương thực hiện những biện pháp chưa có tiền lệ nhưng phù hợp với thực tiễn để giải quyết dứt điểm các sai phạm cũ hoặc các vướng mắc lịch sử để lại.
Tại Đà Nẵng, việc áp dụng Nghị quyết 170/2024/QH15 đang bắt đầu cho thấy hiệu quả khi các dự án liên quan đến kết luận thanh tra, kiểm tra trước đây đã có cơ sở để xác định lại giá đất và nghĩa vụ tài chính, giúp nhà đầu tư sớm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và triển khai xây dựng.
Các chuyên gia kinh tế đều cho rằng, việc khơi thông nguồn vốn 3,3 triệu tỷ đồng không chỉ là câu chuyện của riêng các dự án tồn đọng, mà còn là động lực để kích cầu kinh tế trong bối cảnh mới. Khi các dự án được giải vây các nút thắt về tài chính thì sẽ trở thành các công trường nhộn nhịp, thúc đẩy nhu cầu về vật liệu xây dựng, lao động, dịch vụ và cuối cùng là tạo ra các sản phẩm thực cho thị trường.
Đặc biệt, Bộ Tài chính nhấn mạnh, giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 sẽ là thời điểm then chốt. Việc ban hành và thực thi hiệu quả các chính sách đặc thù cho 2.610 dự án còn lại sẽ quyết định khả năng bứt phá GDP của nhiều địa phương. Tuy nhiên, song song với việc tháo gỡ, cần phải có cơ chế giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính công bằng, minh bạch, tránh việc trục lợi chính sách.
Có thể thấy, khi những con số 3,3 triệu tỷ đồng được chuyển hóa thành những con đường, những nhà máy, những khu đô thị xanh, đó chính là lúc nguồn lực quốc gia được tối ưu hóa, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong tương lai.
Thiên Trường
