Những tháng gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng lãi suất cơ sở và lãi suất tham chiếu. Trong khi đó, lãi suất huy động tiếp tục duy trì ở mức cao nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn của nền kinh tế. Điều này khiến lãi suất cho vay thả nổi tại nhiều khoản tín dụng doanh nghiệp tăng đáng kể, kéo theo áp lực tài chính ngày càng lớn đối với khu vực sản xuất kinh doanh.
Theo các chuyên gia tài chính, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và tốc độ huy động vốn. Khi nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp tăng nhanh hơn tốc độ dòng tiền chảy vào hệ thống ngân hàng, áp lực thanh khoản buộc các tổ chức tín dụng phải điều chỉnh mặt bằng lãi suất để bảo đảm an toàn hoạt động.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, lãi suất cao đang trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Chi phí tài chính gia tăng khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, trong khi khả năng mở rộng đầu tư và sản xuất trở nên thận trọng hơn. Không ít doanh nghiệp cho biết việc tiếp cận nguồn vốn hiện nay không chỉ khó khăn hơn về điều kiện vay mà còn chịu áp lực lớn từ chi phí sử dụng vốn.
Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp không thể tiếp tục duy trì tư duy tăng trưởng dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng như trước đây. Thay vào đó, việc quản trị dòng tiền cần được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược điều hành. Các khoản đầu tư phải được sàng lọc kỹ lưỡng, ưu tiên những dự án có khả năng tạo doanh thu và dòng tiền nhanh, hạn chế đầu tư dàn trải hoặc phụ thuộc quá mức vào vốn vay.
Bên cạnh đó, minh bạch tài chính và nâng cao năng lực quản trị đang trở thành yếu tố quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. Các ngân hàng hiện ngày càng chú trọng đến hiệu quả hoạt động, dòng tiền và khả năng trả nợ thực tế thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp như trước.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa nguồn lực tài chính thông qua việc huy động vốn từ các quỹ đầu tư, đối tác chiến lược, phát hành cổ phiếu hoặc tham gia các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất, chuyển đổi xanh và đổi mới công nghệ.
Mặt bằng lãi suất mới được xem là phép thử đối với sức khỏe tài chính và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Trong ngắn hạn, áp lực chi phí vốn có thể làm gia tăng khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, về dài hạn, đây cũng là động lực thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, sử dụng vốn hiệu quả hơn và từng bước xây dựng nền tảng phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe.
Nam Sơn (t/h)
