UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết, theo Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến năm 2030 Lâm Đồng sẽ trở thành "Thiên đường xanh” trong lĩnh vực du lịch; đến 2050 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương hiện đại, có bản sắc, xanh, thông minh và đáng sống.
Du lịch - lợi thế so sánh đặc thù của Lâm Đồng
Với không gian phát triển mới của tỉnh Lâm Đồng, khó nơi nào ở Việt Nam hội tụ đủ hệ sinh thái, tiềm năng phát triển du lịch như nơi này: Cao nguyên, núi rừng, đồng bằng, biển đảo; hang động, thác ghềnh, đặc sản nông nghiệp, văn hóa các dân tộc và di sản văn hóa…
Sở hữu khí hậu ôn hòa quanh năm, địa hình đa dạng, cảnh quan tự nhiên phong phú cùng bản sắc văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tây Nguyên, Lâm Đồng - hành trình biển xanh Phan Thiết đến xứ hoa Đà Lạt, qua hồ Tà Đùng, công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông khám phá thiên nhiên hoang sơ. Những năm gần đây, du lịch địa phương không chỉ dừng lại ở tham quan, nghỉ dưỡng mà đã mở rộng sang các loại hình du lịch sinh thái, du lịch canh nông, du lịch trải nghiệm, du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch văn hóa - lễ hội.
Hành trình kết nối rừng - biển, cao nguyên - đồng bằng đang mở ra không gian phát triển du lịch mới ở tỉnh có diện tích tự nhiên rộng nhất Việt Nam. Đến Lâm Đồng hôm nay, du khách được hòa trong “bản giao hưởng” sinh thái ba tầng của cao nguyên - trung du - duyên hải; là tài nguyên để có thể phát triển đầy đủ các loại địa hình du lịch phù hợp xu hướng, chất lượng cao và bền vững, như du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái; du lịch trải nghiệm, di sản văn hóa - lịch sử, lễ hội - sự kiện; du lịch thể thao, mạo hiểm; du lịch canh nông và du lịch cộng đồng...
Đến nay, Lâm Đồng đã thiết lập quan hệ hợp tác hữu nghị với 6 địa phương nước ngoài bao gồm: Tỉnh Champasak và tỉnh Bolykhamxay (Lào), tỉnh Đông Flanders (Bỉ), vùng Occitanie (Pháp), TP Guri (tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc), TP Chuncheon (tỉnh Gangwon, Hàn Quốc).
Sự đa dạng này giúp kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng chi tiêu, đồng thời mở ra không gian phát triển cho nhiều ngành kinh tế liên quan.
Kích hoạt dịch vụ - thương mại - logistics
Sự tăng trưởng của du lịch kéo theo nhu cầu lớn về lưu trú, ăn uống, vận tải, thương mại bán lẻ và logistics. Hệ thống khách sạn, homestay, nhà hàng, quán cà phê, dịch vụ vận chuyển, trung tâm mua sắm… phát triển mạnh, tạo nên một chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh phục vụ du khách.
Không chỉ các doanh nghiệp lớn, nhiều hộ kinh doanh cá thể, hợp tác xã, start-up địa phương cũng tham gia vào chuỗi giá trị này, góp phần đa dạng hóa mô hình kinh doanh và tạo việc làm tại chỗ cho người dân.
Một trong những hiệu ứng lan tỏa rõ nét nhất của du lịch Lâm Đồng là đối với nông nghiệp. Mô hình du lịch canh nông, tham quan trang trại, vườn hoa, nhà kính công nghệ cao đã giúp nông sản địa phương không chỉ được tiêu thụ dưới dạng thô mà còn được “kể câu chuyện giá trị”. Cà phê, rau, hoa, trà, atiso… từ chỗ là sản phẩm nông nghiệp truyền thống đã trở thành sản phẩm du lịch, quà tặng, hàng hóa có thương hiệu.
Tại diễn đàn kết nối “Văn hóa du lịch - thương mại” tỉnh Lâm Đồng năm 2025, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm cho biết: “Trong giai đoạn phát triển mới, tỉnh Lâm Đồng xác định ba trụ cột chính là văn hóa, du lịch và thương mại, sẽ không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn, mà còn là không gian sáng tạo để hội tụ trí tuệ, bản sắc, công nghệ và nguồn lực xã hội, tạo nên sự bứt phá của tỉnh”.
Để thúc đẩy du lịch nói riêng và kinh tế - xã hội địa phương phát triển, cần nâng cấp đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông nội tỉnh, giao thông kết nối liên vùng. Trong đó, cần đầu tư hệ thống đường bộ cao tốc, nâng cấp đường hàng không, đường biển và khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt để tạo sự kết nối đa dạng với các vùng đất, điểm đến.
Du lịch thúc đẩy nông dân thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, thiết kế bao bì và trải nghiệm khách hàng. Qua đó, giá trị gia tăng của nông nghiệp Lâm Đồng được nâng lên rõ rệt.
Du lịch Lâm Đồng ngày càng gắn với các hoạt động sáng tạo như lễ hội hoa, sự kiện văn hóa - nghệ thuật, không gian cà phê, âm nhạc, thủ công mỹ nghệ, thời trang địa phương. Đây là nền tảng để hình thành các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế đêm - xu hướng phát triển mới của nhiều đô thị du lịch trên thế giới.
Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên, di sản kiến trúc và sáng tạo đương đại giúp Lâm Đồng không chỉ là điểm đến “đẹp” mà còn là điểm đến “có chiều sâu”, gia tăng sức cạnh tranh và khả năng quay lại của du khách.
Hướng tới phát triển bền vững và bao trùm
Điểm then chốt trong chiến lược phát triển du lịch Lâm Đồng hiện nay là sự bền vững. Du lịch không chỉ nhằm tăng trưởng số lượng khách mà còn chú trọng bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa và bảo đảm lợi ích cho cộng đồng địa phương. Khi người dân trở thành chủ thể tham gia và hưởng lợi từ du lịch, hiệu ứng lan tỏa sẽ sâu và dài hạn hơn.
Ở phía đông nam tỉnh Lâm Đồng là vùng biển, với đường bờ biển dài hơn 190 km, hình thành nên những bãi biển đẹp, hệ sinh thái đảo phong phú, cùng nền văn hóa Chăm với lễ hội Katê nổi tiếng. Những địa danh du lịch nơi đây đã trở thành những điểm đến yêu thích của du khách, như Mũi Né, Kê Gà, Bàu Trắng, Tà Cú và đảo ngọc Phú Quý, Cù Lao Câu… Đó là những tài nguyên du lịch nhiều lợi thế để tạo nên loại hình du lịch trải nghiệm, nghỉ dưỡng, thể thao biển.
Ở phía tây tỉnh Lâm Đồng là vùng đất gắn với cao nguyên Mnông, nơi có công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, cùng các thác nước hùng vĩ Đray Sáp, Đắk G’Lun, Liêng Nung, Lưu Ly; hồ Ea Sno, khu sinh thái Nâm Nung, Tà Đùng cùng nhiều di sản văn hóa phi vật thể… có thể khai thác để phát triển du lịch khám phá, sinh thái, du lịch địa chất và du lịch cộng đồng.
Ở vùng cao nguyên, Đà Lạt được ví là xứ ngàn hoa, xứ ngàn thông, xứ sở mộng mơ và là miền đất thăng hoa, nơi để du khách đi tìm những giấc mơ đẹp. Tiến sĩ Phạm S, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng cho biết: “Du khách đến Đà Lạt sẽ được trải nghiệm, khám phá khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm, di sản Mộc bản triều Nguyễn, văn hóa cồng chiêng, khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang; thư thái bên hồ Xuân Hương, Tuyền Lâm thơ mộng; khám phá hệ sinh thái rừng; du ngoạn thác Datanla, Prenn và thưởng thức âm nhạc tại nhiều không gian ở phố núi”.
Nhu cầu của du lịch tạo áp lực tích cực lên đầu tư hạ tầng giao thông, đô thị, viễn thông và môi trường. Các dự án nâng cấp sân bay, đường bộ, chỉnh trang đô thị, bảo tồn cảnh quan được thúc đẩy song song với quá trình chuyển đổi số trong quản lý du lịch, quảng bá điểm đến và cung cấp dịch vụ thông minh.
Du lịch vì thế trở thành “chất xúc tác” để Lâm Đồng hiện đại hóa phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ và tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế. Điều này bao gồm việc chú trọng phát triển các nhóm sản phẩm du lịch phù hợp xu hướng mới của thị trường, như du lịch chăm sóc sức khỏe, chữa lành, du lịch trải nghiệm và du lịch xanh. Đồng thời, địa phương cần định vị lại chuỗi giá trị du lịch di sản, sinh thái; du lịch canh nông, cộng đồng; du lịch sự kiện và đẩy mạnh phát triển du lịch Net Zero gắn với chuyển đổi xanh…
Có thể khẳng định, du lịch Lâm Đồng không còn là một ngành đơn lẻ mà đã trở thành động lực lan tỏa đa ngành, đa lĩnh vực. Với định hướng đúng đắn, quản trị hiệu quả và sự chung tay của Nhà nước - doanh nghiệp - cộng đồng, du lịch sẽ tiếp tục đóng vai trò “đầu tàu”, đưa Lâm Đồng phát triển theo hướng xanh, sáng tạo và bền vững trong giai đoạn tới.
Hoàng Phương
