Quyết liệt “nước rút” để bứt tốc - Hiệu ứng lan tỏa rõ nét
Nếu như đến tháng 8/2025, Lâm Đồng vẫn nằm trong nhóm “đèn đỏ” về giải ngân vốn đầu tư công, xếp thứ 30/34 tỉnh, thành với tỷ lệ mới đạt 23,4%, thì đến đầu tháng 1/2026, tổng số vốn giải ngân đã đạt 15.002 tỷ đồng, tương đương 64% kế hoạch được giao. Kết quả này đến từ việc tỉnh mạnh dạn rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn, cắt giảm các nguồn không khả thi để ưu tiên cho những dự án có tiến độ tốt nhưng đang thiếu vốn.
Trong năm 2025, việc bố trí vốn được tập trung vào các lĩnh vực then chốt, dự án trọng điểm, hạn chế đầu tư dàn trải, manh mún. Cách làm này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công mà còn phát huy rõ hiệu quả sau đầu tư của nhiều công trình hạ tầng quan trọng.
Theo báo cáo của Sở Tài chính, có 49 chủ đầu tư đạt tỷ lệ giải ngân trên mức trung bình; trong đó, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng đặc khu Phú Quý là điểm sáng với tỷ lệ giải ngân lên tới 97,4% kế hoạch. Ngược lại, vẫn còn 40 chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình, cho thấy sự chênh lệch đáng kể về năng lực tổ chức thực hiện dự án.
Một điểm nhấn rõ nét trong cơ cấu đầu tư công năm 2025 là ưu tiên cho hạ tầng giao thông. Hơn 38% tổng vốn đầu tư được phân bổ cho các dự án cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ và giao thông nông thôn. Các dự án này không chỉ có tác động lan tỏa lớn đến phát triển kinh tế – xã hội mà còn góp phần tháo gỡ các “nút thắt” về liên kết vùng, thúc đẩy tiến độ giải ngân chung của toàn tỉnh.
Từ các dự án đầu tư công, hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương ngày càng rõ ràng. Trong năm 2025, toàn tỉnh thu hút 4.350 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký trên 24.000 tỷ đồng; đồng thời có 48 dự án đầu tư ngoài ngân sách với tổng vốn gần 20.000 tỷ đồng. Thực tế này cho thấy đầu tư công tiếp tục giữ vai trò “vốn mồi”, kích hoạt dòng vốn xã hội và đầu tư tư nhân.
Dù tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh chỉ đạt 6,42% do tác động của nhiều yếu tố khách quan, nhưng mức đóng góp của Lâm Đồng vào tăng trưởng chung cả nước vẫn xếp thứ 17/34 tỉnh, thành. Điều này phần nào phản ánh hiệu quả thực chất của từng đồng vốn đầu tư công được triển khai đúng trọng tâm, trọng điểm.
Những “điểm nghẽn” chưa thể bỏ qua
Bên cạnh những kết quả tích cực, bức tranh đầu tư công của Lâm Đồng vẫn tồn tại không ít gam màu trầm. Báo cáo của Sở Tài chính đã chỉ rõ nhiều “điểm nghẽn” kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân. Việc thay đổi đơn vị hành chính làm phát sinh khối lượng lớn công việc liên quan đến điều chỉnh thông tin dự án, chuyển đổi chủ đầu tư từ cấp huyện lên cấp tỉnh, gây gián đoạn quá trình triển khai.
Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là “nút thắt” lớn nhất, đặc biệt là khó khăn trong xác định giá đất cụ thể khi chưa tạo được sự đồng thuận của người dân. Bên cạnh đó, năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế, thiếu kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn; tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm; sự phối hợp chưa chủ động với cấp xã, cùng với biến động giá vật liệu xây dựng và tình trạng thiếu mỏ đất đắp… đã khiến nhiều dự án thi công cầm chừng.
Thực tế “có vốn nhưng không tiêu được” đã nhiều lần được lãnh đạo tỉnh cảnh báo. Hệ quả là một số dự án giải ngân chậm, thậm chí chưa giải ngân được đồng nào, buộc tỉnh phải điều chỉnh giảm hơn 267 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và giảm thêm 367 tỷ đồng nguồn thu từ sử dụng đất.
Đầu tư công tiếp tục là “vốn mồi” năm 2026 - Hướng tới kỷ cương, minh bạch và chuyển đổi số
Ông Tôn Thiện San – Giám đốc Sở Tài chính cho biết, bước sang năm 2026, Lâm Đồng xác định đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng, với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Tỉnh sẽ tập trung khắc phục triệt để các tồn tại, đặc biệt là vướng mắc trong giải phóng mặt bằng; đồng thời ưu tiên vốn cho các dự án giao thông trọng điểm mang tính liên kết vùng, mở ra không gian phát triển mới như cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc, Bảo Lộc – Liên Khương, Gia Nghĩa – Chơn Thành; cùng các dự án nâng cấp quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên vùng, đường ven biển và đường tránh đô thị.
Năm 2026 cũng đánh dấu sự chuyển hướng mạnh mẽ trong tư duy điều hành đầu tư công của tỉnh. Thay vì chạy theo số lượng, Lâm Đồng đặt trọng tâm vào chất lượng và tính minh bạch, với ba trụ cột chính: siết chặt kỷ luật, tăng cường giám sát đa tầng và đẩy mạnh số hóa đầu tư công. Theo đó, tỉnh kiên quyết thay thế cán bộ yếu kém, đùn đẩy trách nhiệm; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng và các cơ quan dân cử để ngăn ngừa lãng phí, tiêu cực; đồng thời ứng dụng công nghệ để theo dõi tiến độ dự án theo thời gian thực, giúp kịp thời phát hiện và xử lý các dự án chậm trễ ngay từ khâu thủ tục.
Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và 2026 tổ chức đầu tháng 1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: đầu tư công có vai trò dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và FDI, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, góp phần nâng cao tổng vốn đầu tư toàn xã hội, thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương.
Quan điểm này cũng được lãnh đạo Lâm Đồng cụ thể hóa bằng các chỉ đạo xuyên suốt: ưu tiên hạ tầng giao thông, tập trung vốn cho các tuyến cao tốc kết nối ba vùng “ngàn hoa – biển xanh – đại ngàn”; công khai, minh bạch và xử lý nghiêm các nhà thầu yếu kém; không để xảy ra tình trạng “vốn chờ dự án” hay dự án bị đắp chiếu vì thủ tục. Với quyết tâm đó, Lâm Đồng kỳ vọng năm 2026 sẽ tạo ra bước bứt phá rõ nét, để đầu tư công thực sự trở thành nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.
Tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh là 23.426,415 tỷ đồng, gồm kế hoạch năm 2025 là 20.406,415 tỷ đồng và vốn năm 2024 kéo dài 3.020 tỷ đồng. Tổng vốn đã phân bổ đạt 23.314 tỷ đồng (99,5% kế hoạch); trong đó ngân sách địa phương giao chi tiết 13.715,162 tỷ đồng (99,2%) và ngân sách Trung ương giao chi tiết 9.598,838 tỷ đồng (100%).
Hoàng Phương (t/h)
