Theo UBND tỉnh Lào Cai, thời gian qua việc thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh đã được triển khai nghiêm túc và đạt nhiều kết quả tích cực.
Hiện toàn tỉnh có 207 di tích được đưa vào quản lý, trong đó có 1 di tích quốc gia đặc biệt và 34 di tích quốc gia, thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Hầu hết các địa phương đã xây dựng quy chế quản lý phù hợp với thực tế và phong tục, tập quán của địa phương. Nguồn thu từ tiền công đức, tài trợ, các khoản đóng góp và phí dịch vụ cơ bản được quản lý, sử dụng công khai, đúng quy định, phục vụ hiệu quả cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích, tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội và đóng góp tích cực cho các hoạt động tại địa phương.
Tuy nhiên, qua thực tế cho thấy việc quản lý, thu – chi tiền công đức tại một số di tích vẫn còn tồn tại, hạn chế như: số liệu báo cáo chưa đầy đủ, chưa khoa học; việc kiểm đếm, giám sát có nơi chưa chặt chẽ; việc đặt tiền công đức không đúng nơi quy định gây mất tôn nghiêm và mỹ quan; công tác quản lý có lúc, có nơi còn lỏng lẻo, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, trộm cắp.
Tiếp tục thực hiện Công điện số 77/CĐ-TTg ngày 8/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương nghiêm túc triển khai nhiều giải pháp quản lý.
Theo đó, Chủ tịch UBND các xã, phường và Trưởng Ban Quản lý di tích chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý các di tích, tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với toàn bộ hoạt động thu, chi tiền công đức, tiền tài trợ tại di tích theo đúng quy định của pháp luật; thực hiện công khai, minh bạch việc thu – chi và hướng dẫn du khách đặt tiền đúng nơi quy định để giữ gìn sự tôn nghiêm của không gian di tích.
Các địa phương phải khẩn trương hoàn thiện việc tiếp nhận nguyên trạng hồ sơ tài chính từ cấp huyện (trước khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp), tổ chức mở sổ sách kế toán, ghi chép và hạch toán đầy đủ các khoản thu, chi, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thu, chi ngoài sổ sách.
Đáng chú ý, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu tất cả các di tích phải mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại do Ban Quản lý di tích hoặc UBND xã quản lý; nghiêm cấm việc chuyển tiền công đức vào tài khoản cá nhân dưới mọi hình thức.
Đối với các di tích có lượng khách lớn, nguồn thu công đức cao, UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương lắp đặt hệ thống camera giám sát tại khu vực tiếp nhận và kiểm đếm tiền công đức, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và phòng chống cháy nổ tại di tích.
Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện chế độ quản lý tài chính, hạch toán và thanh quyết toán nguồn tiền công đức theo đúng quy định; đồng thời xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền công đức tại các di tích có nguồn thu lớn để kịp thời phát hiện và xử lý sai phạm.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm tham mưu UBND tỉnh ban hành quy định thống nhất về quản lý tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích trên địa bàn tỉnh; tổng hợp danh mục các di tích cần ưu tiên tu bổ từ nguồn công đức và định kỳ báo cáo UBND tỉnh.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng tăng cường hướng dẫn thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động tín ngưỡng, lễ hội; kiểm soát chặt chẽ việc tổ chức lễ hội tại di tích, đồng thời phối hợp quản lý các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật, kịp thời ngăn chặn các hoạt động mê tín dị đoan hoặc lợi dụng không gian di tích để trục lợi cá nhân.
Công an tỉnh được giao chỉ đạo lực lượng chức năng phối hợp với chính quyền địa phương đảm bảo an ninh trật tự tại các di tích; phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi, cũng như các hành vi trộm cắp hoặc chiếm đoạt tiền công đức.
UBND tỉnh Lào Cai cũng yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan nghiêm túc tổ chức triển khai thực hiện; trong quá trình thực hiện nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, kịp thời phản ánh về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh xem xét, giải quyết theo quy định.
Hải Minh
