Lễ hội quảng bá, tuyên truyền các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, Nhân dân trong việc thực hành, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Thông qua các hoạt động tại Lễ hội, giới thiệu, quảng bá tài nguyên du lịch, xúc tiến du lịch, thương mại, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ của Khu di sản Côn Sơn, Kiếp Bạc và thành phố; định hướng xây dựng Khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế.
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 được tổ chức từ ngày 26/2 đến ngày 11/3/2026 (tức từ mùng 10 đến hết ngày 23 tháng Giêng âm lịch).
Trọng tâm của Lễ hội tập trung vào ngày 6 - 7/3/2026 (ngày 18 - 19 tháng Giêng âm lịch) gồm chuỗi các hoạt động: Lễ rước nước; Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026); Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 (truyền hình trực tiếp trên Báo và Phát thanh Truyền hình Hải Phòng và các nền tảng số, mạng xã hội, các Đài Phát thanh Truyền hình các tỉnh, thành lân cận); Chương trình nghệ thuật “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mạch nguồn Di sản”; Lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ.
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 có nhiều điểm mới, nổi bật cả về quy mô, nội dung và phương thức tổ chức, thể hiện rõ định hướng nâng tầm lễ hội xứng tầm Di sản Thế giới.
Cụ thể, không gian lễ hội sẽ được mở rộng trên phạm vi toàn Khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc, gắn kết chặt chẽ với việc quảng bá các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản Thế giới, trong đó tập trung vào 5 điểm di tích thành phần trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại kéo dài 12 ngày được diễn ra tại không gian phía trước Hồ Bán Nguyệt với diện tích hơn 10.000m2 tạo cảnh quan lễ hội hài hòa, thuận lợi cho việc tổ chức các nghi lễ và hoạt động văn hóa nghệ thuật quy mô lớn. Trong Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026, việc xây dựng không gian Phật giáo Trúc Lâm nhằm gìn giữ, giới thiệu và lan tỏa tinh thần, tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm gắn với các giá trị lịch sử - văn hóa của Côn Sơn. Không gian này góp phần quảng bá hình ảnh di sản Trúc Lâm nói chung và dấu ấn Trúc Lâm tại Hải Phòng nói riêng, đồng thời mở rộng tuyến du lịch Côn Sơn - Kiếp Bạc - Thanh Mai kết nối Yên Tử - Vĩnh Nghiêm.
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 gắn với sự kiện trọng đại là Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ tam Tổ Trúc Lâm - Huyền Quang tôn giả (1334-2026), kết hợp với Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc và Chương trình Nghệ thuật đặc sắc “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mạch nguồn Di sản”. Các nghi lễ truyền thống sẽ được nâng cấp về quy mô, tổ chức trang nghiêm, chuẩn mực, đồng thời các chương trình nghệ thuật biểu diễn được đầu tư công phu, bảo đảm chất lượng nghệ thuật cao, làm nổi bật giá trị văn hóa, tư tưởng và tinh thần của Thiền phái Trúc Lâm và giá trị di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc.
Việc lần đầu tổ chức “Ngày hội sách Di sản” tại Khu Di sản Thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc là bước đổi mới trong cách tiếp cận và phát huy giá trị di sản, đưa di sản đến với cộng đồng thông qua con đường tri thức. Ngày hội góp phần giới thiệu có hệ thống các giá trị lịch sử, văn hóa, tư tưởng gắn với Côn Sơn - Kiếp Bạc và Thiền phái Trúc Lâm, qua đó nâng cao hiệu quả công tác giáo dục truyền thống, đặc biệt đối với thế hệ trẻ, đồng thời xây dựng gian văn hóa đọc gắn với trải nghiệm di sản, hướng tới bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách bền vững.
Lễ dâng hương khai hội mùa Xuân gắn với Kỷ niệm 741 năm trận Vạn Kiếp tại đền Kiếp Bạc và lễ tế kỳ phúc tại di tích Kiếp Bạc được tổ chức theo hướng nâng cao tính trang nghiêm, chuẩn mực và chiều sâu lịch sử. Điểm mới nằm ở việc kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống với hoạt động tưởng niệm sự kiện lịch sử trọng đại, làm nổi bật vai trò của Kiếp Bạc trong lịch sử dân tộc, qua đó tăng cường giá trị giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và lan tỏa ý nghĩa văn hóa - tâm linh của lễ hội tới cộng đồng.
Những hoạt động mới được triển khai trong khuôn khổ lễ hội không chỉ làm phong phú nội dung và hình thức tổ chức mà còn thể hiện rõ định hướng đổi mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, không chỉ góp phần tôn vinh các bậc tiền nhân, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc mà còn là dịp quan trọng để quảng bá hình ảnh Di sản Thế giới, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững, khẳng định vị thế của Côn Sơn - Kiếp Bạc trong hệ thống di sản văn hóa Việt Nam và thế giới.
Quỳnh Nga
