Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đang tích cực triển khai đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống. Vì vậy, việc lựa chọn được những đại biểu có đủ đức, đủ tài, bản lĩnh và trách nhiệm, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, góp phần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Hiện nay, các ứng cử viên đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp đang tiến hành tiếp xúc cử tri để trình bày chương trình hành động của mình. Đây là giai đoạn quan trọng để cử tri trực tiếp lắng nghe, đánh giá năng lực, phẩm chất cũng như cam kết của từng ứng cử viên, từ đó cân nhắc, so sánh và quyết định lá phiếu của mình.
Trong lịch sử, khi đề xuất tổ chức Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, đã có ý kiến lo ngại rằng trình độ dân trí còn thấp nên việc bầu cử có thể không đạt kết quả mong muốn. Tuy nhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn tin tưởng tuyệt đối vào nhân dân và khẳng định rằng nhân dân sẽ biết cách sử dụng lá phiếu của mình. Thực tế đã chứng minh niềm tin ấy là đúng khi cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên thành công, mở ra một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử dân tộc.
Để chuẩn bị cho cuộc Tổng tuyển cử, các ban bầu cử khi đó được thành lập đến tận làng xã. Danh sách cử tri và ứng cử viên được niêm yết công khai. Nhân dân tích cực trao đổi, thảo luận, chất vấn để lựa chọn những người xứng đáng nhất đại diện cho mình, đồng thời hạn chế tối đa các phần tử cơ hội lợi dụng bầu cử để mưu cầu lợi ích cá nhân.
Thắng lợi của Tổng tuyển cử đã đánh dấu bước trưởng thành của Nhà nước cách mạng Việt Nam, mở ra thời kỳ đất nước có Quốc hội, Chính phủ thống nhất và bản Hiến pháp tiến bộ, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc điều hành đất nước và đại diện cho nhân dân Việt Nam trong quan hệ đối nội, đối ngoại. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội: “Thắng lợi ấy là kết quả của sự đoàn kết, hy sinh và đấu tranh bền bỉ của toàn thể nhân dân Việt Nam”.
Trong cuộc bầu cử lần này, các buổi tiếp xúc cử tri được xem như “thời điểm vàng” để các ứng cử viên thể hiện trách nhiệm, tâm huyết và tầm nhìn của mình trước nhân dân. Qua theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng, phần lớn cử tri đều bày tỏ sự tin tưởng đối với trình độ chuyên môn, năng lực công tác và phẩm chất đạo đức của các ứng cử viên.
Tuy nhiên, trong bầu cử luôn có người trúng cử và người không trúng cử – đó là điều bình thường. Số lượng đại biểu được bầu có hạn, vì vậy cử tri cần cân nhắc kỹ lưỡng để “chọn mặt gửi vàng”, lựa chọn những người tiêu biểu nhất, có năng lực và bản lĩnh để thực hiện nhiệm vụ giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước tại Quốc hội và HĐND các cấp.
Pháp luật hiện hành đã quy định khá rõ ràng và chi tiết về những việc được làm và không được làm trong vận động bầu cử, nhằm bảo đảm sự công bằng, dân chủ và minh bạch giữa các ứng cử viên. Các ứng cử viên có thể trình bày chương trình hành động của mình thông qua hội nghị tiếp xúc cử tri hoặc qua các phương tiện thông tin đại chúng.
Đặc biệt, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND nghiêm cấm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vận động bầu cử; sử dụng hoặc hứa tặng tiền, tài sản, lợi ích vật chất nhằm lôi kéo, mua chuộc cử tri. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng ban hành nhiều hướng dẫn nhằm bảo đảm mọi ứng cử viên đều bình đẳng trong quá trình vận động bầu cử.
Trong các hội nghị tiếp xúc cử tri, mỗi ứng cử viên được phân bổ thời gian trình bày chương trình hành động tương đương nhau. Tương tự, khi xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng, thời lượng giới thiệu hoặc trả lời phỏng vấn của các ứng cử viên cũng được quy định ngang nhau, bảo đảm không có sự ưu tiên hay thiên vị đối với bất kỳ cá nhân nào.
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí và truyền thông không được tự ý tuyên truyền hay vận động cho riêng một ứng cử viên nào. Việc giám sát quá trình này được thực hiện bởi Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể và nhân dân nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch của cuộc bầu cử.
Công tác thông tin, tuyên truyền về bầu cử là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó các cơ quan báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đến thời điểm này, hoạt động tuyên truyền đang được triển khai song song với công tác chuẩn bị bầu cử, giúp cử tri hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.
Với tinh thần dân chủ và trách nhiệm, mỗi cử tri sẽ lựa chọn những người có phẩm chất đạo đức, năng lực và bản lĩnh, xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân tham gia Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Quyết định ấy được thể hiện bằng chính lá phiếu của nhân dân – quyền lực chính trị cao nhất trong một cuộc bầu cử dân chủ.
Hoàng Phương
