Biến ý tưởng trên giấy thành sản phẩm thực tế
Trong một lớp học có 30 học sinh, cùng một phiếu bài tập nhưng khả năng tiếp thu của mỗi em lại khác nhau. Có học sinh đã hiểu bài vẫn phải luyện tập những nội dung quen thuộc, trong khi những em còn thiếu hụt kiến thức chưa được phát hiện kịp thời. Chính điều này khiến Đỗ Bảo Nam, hiện là học sinh Trường THCS - THPT Newton (Hà Nội), nảy ra ý tưởng xây dựng công cụ hỗ trợ học tập phù hợp với năng lực từng người.
“Trong một lớp 30 bạn, ai cũng nhận cùng một phiếu bài tập. Nhưng không bạn nào bí ở cùng một chỗ. Bạn này đã hiểu rồi mà vẫn phải làm lại; bạn kia đang hổng mà không ai biết, đến lúc kiểm tra mới lộ ra”, Nam chia sẻ.
Năm lớp 10, Nam cùng nhóm bạn mang ý tưởng tham gia cuộc thi khởi nghiệp dành cho học sinh và giành giải Ba cấp thành phố Hà Nội. Giải thưởng là sự ghi nhận ban đầu, nhưng Nam không muốn dự án chỉ dừng lại ở những trang thuyết trình.
“Lúc đó em chỉ có một ý tưởng và vài trang trình bày. Giải thưởng cho em niềm tin rằng vấn đề này đáng giải. Nhưng em biết nếu để nó mãi là ý tưởng thì cũng chỉ là… một ý tưởng”, Nam nhớ lại.
Sau cuộc thi, Nam cùng các thành viên bắt tay xây dựng nội dung học tập, thiết kế hệ thống với sự đồng hành của các cố vấn và đội ngũ kỹ thuật. Quá trình phát triển đòi hỏi nhóm liên tục lắng nghe người dùng, điều chỉnh những chức năng chưa phù hợp.
“Em học được rằng, xây một sản phẩm thật khác hẳn làm một bài thi. Phải nghe người dùng thật, sửa đi sửa lại, và chấp nhận rằng nhiều thứ mình nghĩ hay lúc đầu, ra thực tế lại không dùng được”, Nam nói.
Hai năm sau, AvaB đã vận hành tại địa chỉ avab.vn và hiện nay đã có khoảng 1.500 học sinh đã học trên nền tảng; một số trung tâm dạy thêm và hàng chục giáo viên đang sử dụng. Ngay trong năm đầu hoạt động, AvaB đã có khách hàng trả phí và ghi nhận doanh thu.
Đối với dự án khởi nghiệp được hình thành từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, việc có người sẵn sàng trả tiền sử dụng sản phẩm là kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, Nam xác định mục tiêu lâu dài không chỉ nằm ở doanh thu mà còn ở khả năng hỗ trợ giáo viên, học sinh giải quyết những khó khăn trong dạy và học.
Cá nhân hóa việc học bằng công nghệ
Không đơn thuần cung cấp bài tập trực tuyến, AvaB được xây dựng nhằm theo dõi quá trình học tập của từng học sinh thông qua một hồ sơ liên tục cập nhật.
Kết quả làm bài được ghi nhận theo từng kỹ năng, hình thành “bản đồ học tập” thể hiện những nội dung học sinh đã nắm vững, những phần còn hạn chế và mức độ tiến bộ.
Theo Nam, một bài kiểm tra có thể cho biết học sinh đạt 7 điểm, nhưng chưa phản ánh rõ nguyên nhân mất điểm. Có em chưa hiểu phép tính, trong khi em khác chỉ gặp khó khăn khi đọc đề.
“Một bài kiểm tra thường chỉ cho ra một điểm số, ví dụ điểm 7. Nhưng điểm 7 ấy không nói cho cô giáo biết em sai vì chưa hiểu phép tính, hay chỉ vì đọc đề chưa kỹ. Tấm bản đồ này đã nói được và đó là chỗ bắt đầu để giáo viên dạy cho trúng”, Nam giải thích.
Trên giao diện minh họa của AvaB, trong cùng một mạch toán, có kỹ năng học sinh đạt mức thành thạo 90%, nhưng cũng có phần mới đạt 17% hoặc gần như chưa được luyện tập. Những dữ liệu này giúp giáo viên xác định nội dung cần củng cố cho từng em.
Bên cạnh đó, nền tảng ghi nhận chuỗi câu trả lời đúng và những cột mốc tiến bộ nhằm tạo động lực học tập. Nam cho rằng trẻ cần nhận thấy sự tiến bộ của bản thân, thay vì chỉ tập trung vào những lỗi sai.
Một chức năng khác của AvaB là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ giáo viên tổng hợp kết quả và chuẩn bị nhận xét gửi phụ huynh. Thay vì mất nhiều thời gian rà soát bài làm, soạn nội dung riêng cho từng học sinh, giáo viên có thể sử dụng bản nháp do hệ thống tạo ra, sau đó kiểm tra, chỉnh sửa và phê duyệt.
Nam khẳng định kết quả đánh giá phải dựa trên bài làm và đáp án thực tế. AI chỉ hỗ trợ tổng hợp, diễn giải thông tin, không thay thế quyết định chuyên môn của giáo viên.
“AvaB không bao giờ tự chấm điểm hay bịa ra một con số. AI giúp thầy cô nhìn rõ hơn và làm nhanh hơn, chứ không thay thầy cô quyết định. Với trẻ con, điều đó là bắt buộc”, Nam nhấn mạnh.
Theo nhóm phát triển, AvaB kết hợp bài luyện bám chương trình, hồ sơ học tập theo từng kỹ năng và nhận xét có giáo viên kiểm duyệt. Nhóm lựa chọn tập trung hoàn thiện những chức năng này thay vì phát triển quá nhiều tiện ích cùng lúc.
Đánh giá về tinh thần khởi nghiệp của học sinh, cô Hoàng Thị Mận, Ban Giám hiệu Trường THCS - THPT Newton, cho biết: “Nhà trường luôn khuyến khích học sinh biến ý tưởng thành việc làm thật. Trường hợp của Nam là một câu chuyện điển hình: từ một ý tưởng dự thi, em đã kiên trì theo đến khi nó phục vụ được người dùng thật”.
Sau những kết quả ban đầu, Nam cùng nhóm dự kiến mở rộng AvaB sang các môn học, khối lớp và cơ sở giáo dục khác. Nam cũng mong muốn nền tảng do mình cùng các bạn phát triển có thể được sử dụng ngay tại Trường THCS - THPT Newton.
Từ ý tưởng khởi nghiệp năm lớp 10 đến sản phẩm có người dùng và doanh thu, Đỗ Bảo Nam đang từng bước hiện thực hóa mong muốn đưa công nghệ vào hỗ trợ hoạt động dạy và học. Với nam sinh Hà Nội, giá trị của AvaB không chỉ nằm ở những tính năng được phát triển mà còn ở việc sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu thực tế của giáo viên và học sinh.
AvaB cá nhân hoá việc học: 1. Nhìn ra chỗ hổng: hệ thống quan sát cách em làm từng câu để chỉ ra đúng kỹ năng em chưa vững, thay vì một điểm tổng chung chung. 2. Cảnh báo sớm: từ đó phát tín hiệu về chỗ em có nguy cơ đuối, để thầy cô kịp để mắt trước khi tới kỳ kiểm tra — thay vì đợi điểm kém mới biết. 3. Luyện đúng phần: gợi ý phần nên luyện tiếp, vừa sức — không bắt làm lại cái đã giỏi, không bỏ sót cái đang yếu. 4. Gợi ý cho thầy cô: tổng hợp lại thành khuyến nghị để giáo viên quyết nên tập trung vào đâu, với em nào. 5. Ôn đúng lúc để không quên: nhắc em ôn lại ngay trước khi kiến thức rơi rụng, dựa trên quy luật quen thuộc trong khoa học học tập về “đường cong lãng quên”. |
Minh Khánh
