Kết nối giá trị di sản, thúc đẩy phát triển kinh tế trà
Phát biểu tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Loan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Trưởng Ban Tổ chức Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026 nhấn mạnh, diễn đàn là hoạt động trọng tâm của Festival, góp phần định vị Thái Nguyên trở thành trung tâm sản xuất, chế biến, văn hóa và kinh tế trà uy tín của Việt Nam, đồng thời đưa trà địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Diễn đàn tập trung quảng bá tiềm năng, giá trị đặc trưng của trà Thái Nguyên; kết nối cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, xúc tiến thương mại, mở rộng xuất khẩu và thu hút đầu tư vào chế biến sâu, logistics, thương mại điện tử, du lịch trà.
Tỉnh Thái Nguyên kỳ vọng Diễn đàn thúc đẩy hình thành các liên kết chuỗi giá trị, tiến tới ký kết những thỏa thuận hợp tác cụ thể về tiêu thụ sản phẩm, chuyển giao công nghệ và đầu tư.
Bà Nguyễn Thị Loan nhấn mạnh: "Tỉnh Thái Nguyên cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về chính sách, môi trường đầu tư và hạ tầng kỹ thuật phù hợp với luật pháp Việt Nam và luật pháp Quốc tế để thực hiện các mục tiêu. Chúng tôi luôn mở rộng cửa chào đón các nhà đầu tư, các tổ chức và doanh nghiệp quốc tế đến hợp tác, chia sẻ tri thức và cùng phát triển". Bà tin tưởng Diễn đàn sẽ mở ra những cơ hội hợp tác thực chất, bền vững, góp phần nâng cao vị thế trà Thái Nguyên trên thị trường quốc tế.
Tại Diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong nước, quốc tế chia sẻ nhiều giải pháp nâng cao giá trị ngành trà, mở rộng xuất khẩu và khai thác lợi thế vùng chè Thái Nguyên.
Chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản, ông Tetsuo Ohashi, nghệ nhân đời thứ 16 của một doanh nghiệp có truyền thống hơn 500 năm trong lĩnh vực trà Nhật Bản, cho rằng doanh nghiệp cần minh bạch thông tin vùng nguyên liệu, kiểm soát quy trình canh tác và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc để đưa trà Thái Nguyên tiếp cận các thị trường có tiêu chuẩn cao.
Nhà nghiên cứu Trịnh Quang Dũng, Chủ tịch Liên chi hội Văn hóa trà Việt Nam, nhận định các giá trị lịch sử, văn hóa và tri thức truyền thống của ngành trà chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng sản xuất, kinh doanh.
Theo ông, Thái Nguyên có thể phát triển du lịch trải nghiệm gắn với các vùng chè cổ thụ, nhất là sau khi mở rộng không gian phát triển với khu vực Bắc Kạn trước đây. Đây là nguồn tài nguyên có giá trị, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tăng thu nhập cho cộng đồng.
Ông cũng đề xuất xây dựng cơ sở đào tạo chuyên sâu về trà, phát triển đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa, chế biến, kinh doanh và xây dựng thương hiệu. Trong 5 - 10 năm tới, cần chuyển hóa giá trị văn hóa phi vật thể của trà thành giá trị kinh tế, tạo sinh kế và thúc đẩy ngành trà phát triển bền vững.
Đưa trà Việt tiếp cận thị trường bằng công nghệ số
Ông Steve Bùi, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc, cho rằng Thái Nguyên có lợi thế về điều kiện tự nhiên, truyền thống sản xuất và văn hóa thưởng trà. Để phát huy tiềm năng, ngành trà cần hình thành hệ sinh thái kinh tế kết nối chế biến, văn hóa, du lịch, thương mại và công nghệ.
Theo ông, các vùng chè có thể phát triển thành điểm du lịch trải nghiệm, kết hợp thu hái, chế biến và thưởng thức trà, qua đó quảng bá thương hiệu và gia tăng giá trị kinh tế vùng nguyên liệu.
Về xúc tiến thương mại, ông Steve Bùi cho biết, doanh nghiệp đang thúc đẩy đưa trà Thái Nguyên vào các thị trường Trung Quốc, Nhật Bản. Dự kiến, sản phẩm trà của Công ty Cổ phần Chè Quân Chu (ESG Valley) sẽ được giới thiệu tại Hội chợ Nhập khẩu quốc tế Trung Quốc (CIIE) ở Thượng Hải từ ngày 5-10/11/2026. Ngày 12/12/2026, trà Thái Nguyên chất lượng cao dự kiến mở bán trên TikTok Shop Nhật Bản, góp phần mở rộng kênh phân phối và tiếp cận người tiêu dùng trẻ.
TS. Nguyễn Ngọc Bình, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc, cho rằng cần đổi mới đồng bộ công nghệ sản xuất, chế biến, bảo quản, kiểm soát chất lượng, đồng thời bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc để nâng cao giá trị trà.
Ở góc độ thương mại, ông Mark Deng, Phó Chủ tịch Hội đồng Thương mại Việt Nam - Trung Quốc, nhấn mạnh doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường quốc tế cần giúp người tiêu dùng "hiểu được, tin được, mua được". Ông đề xuất đẩy mạnh quảng bá qua video ngắn, livestream, mạng xã hội; đổi mới bao bì, quy cách đóng gói và ứng dụng thương mại điện tử, trí tuệ nhân tạo để mở rộng khách hàng quốc tế.
TS. Nguyễn Thị Vinh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Chè Quân Chu, Phó Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Việt Nam, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Thái Nguyên, đánh giá địa phương có nhiều lợi thế phát triển ngành trà nhưng cần cải thiện liên kết chuỗi giá trị, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, marketing và truyền thông.
Theo bà, phát triển kinh tế trà cần gắn với nâng cao thu nhập người trồng chè, mở rộng cơ hội kinh doanh và chuyển hóa giá trị di sản thành giá trị kinh tế toàn cầu.
Tại diễn đàn, Bản đồ số hóa hệ sinh thái trà Thái Nguyên được giới thiệu, ứng dụng công nghệ trong quảng bá thương hiệu, kết nối doanh nghiệp với khách hàng, đối tác, nhà đầu tư và phát triển du lịch, ẩm thực gắn với trà.
Các đại biểu cũng tập trung thảo luận giải pháp khai thác giá trị di sản, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và tăng cường liên kết chuỗi, hợp tác quốc tế nhằm phát triển ngành trà bền vững.
Hà Trần
