Chủ đề năm nay nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa nước sạch, vệ sinh an toàn và bình đẳng giới, đồng thời khẳng định rằng tiếp cận nước sạch và dịch vụ vệ sinh là quyền cơ bản của con người. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách giới, thúc đẩy phát triển bền vững và bảo đảm các quyền con người.
Nước – yếu tố then chốt của bình đẳng và phát triển
Cuộc khủng hoảng nước toàn cầu đang ảnh hưởng đến hàng triệu cộng đồng trên thế giới. Tuy nhiên, phụ nữ và trẻ em gái thường là nhóm chịu tác động nặng nề nhất, đặc biệt tại những khu vực thiếu hệ thống cấp nước và dịch vụ vệ sinh an toàn.
Ở nhiều nơi, phụ nữ và trẻ em gái vẫn là những người chịu trách nhiệm chính trong việc thu gom và quản lý nước cho gia đình. Việc phải dành nhiều thời gian tìm kiếm nguồn nước không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn hạn chế cơ hội học tập, việc làm và tham gia vào đời sống xã hội của họ. Vì vậy, bảo đảm tiếp cận nước sạch không chỉ là giải pháp về môi trường mà còn là điều kiện quan trọng để thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển xã hội.
Phụ nữ trong trung tâm của giải pháp về nước
Trọng tâm của Ngày Nước Thế giới năm 2026 là đặt phụ nữ và trẻ em gái vào vị trí trung tâm của các giải pháp quản trị và phát triển tài nguyên nước.
Chiến dịch kêu gọi: Tăng cường tiếng nói và vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong quản lý tài nguyên nước. Bảo đảm sự tham gia bình đẳng của phụ nữ trong các quyết định liên quan đến cấp nước và vệ sinh. Xây dựng các hệ thống quản trị nước toàn diện, công bằng và bền vững.
Khi phụ nữ được tham gia đầy đủ vào các quyết định về nước, các hệ thống cấp nước và vệ sinh sẽ trở nên hiệu quả, bền vững và phù hợp hơn với nhu cầu của cộng đồng. Điều này không chỉ cải thiện sức khỏe cộng đồng mà còn thúc đẩy thịnh vượng kinh tế và ổn định xã hội trong dài hạn.
Thách thức trong quản trị nguồn nước
Dù nước đóng vai trò trung tâm trong phát triển kinh tế – xã hội, việc quản trị nguồn nước tại nhiều quốc gia vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức.
Một trong những vấn đề lớn là sự phân mảnh trong chính sách. Các quyết định liên quan đến nước thường bị tách rời giữa các lĩnh vực như khí hậu, nông nghiệp, năng lượng, đô thị và tài chính. Điều này khiến việc quản lý tài nguyên nước thiếu sự phối hợp tổng thể và làm giảm khả năng thích ứng trước các rủi ro như khan hiếm nước, ô nhiễm hoặc xung đột nguồn nước.
Bên cạnh đó, quản trị yếu kém cũng có thể dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch, làm suy giảm chất lượng dịch vụ nước và vệ sinh. Khi hệ thống quản lý không hiệu quả, những nhóm yếu thế trong xã hội thường là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Một thách thức khác là sự hạn chế trong đại diện của phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương trong quá trình ra quyết định về tài nguyên nước. Khoảng cách này phản ánh những bất bình đẳng sâu rộng về kinh tế, xã hội và văn hóa trong nhiều cộng đồng.
Từ cam kết đến hành động
Trong những năm gần đây, cộng đồng quốc tế đã đưa ra nhiều cam kết mạnh mẽ về quản trị tài nguyên nước và phát triển bền vững. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc xác định mục tiêu mà là chuyển các cam kết đó thành hành động thực tế.
Các diễn đàn toàn cầu như Tuần lễ Nước Thế giới, các hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc hay các hội nghị về tài nguyên nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa các chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng khoa học.
Tuy vậy, những tiến bộ thực chất chỉ có thể đạt được thông qua: Cải cách chính sách và thể chế, đầu tư hiệu quả vào hạ tầng nước, tăng cường phối hợp liên ngành, và bảo đảm sự tham gia của mọi nhóm xã hội trong quản trị nguồn nước.Nỗ lực toàn cầu vì tương lai bền vững.
Ngày Nước Thế giới là sáng kiến của Liên Hợp Quốc do UN-Water điều phối. Chiến dịch năm 2026 được UNICEF và UN Women chủ trì, phối hợp cùng hơn 30 tổ chức thành viên và đối tác nhằm thúc đẩy các hành động bảo vệ tài nguyên nước trên phạm vi toàn cầu.
Thông qua các hoạt động truyền thông và hợp tác quốc tế, chiến dịch hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động và xây dựng các hệ thống nước công bằng, bền vững cho tất cả mọi người.
Thông điệp truyền thông Ngày Nước Thế giới 2026:
Nơi nào có nguồn nước, nơi đó có sự bình đẳng.
Nước là sự sống – Bình đẳng là tương lai.
Bình đẳng giới: Chìa khóa cho an ninh nguồn nước.
Nước sạch an toàn là nền tảng thúc đẩy bình đẳng giới.
Nước – Phụ nữ – Bình đẳng: Nền tảng của phát triển bền vững.
Nước sạch cho mọi người – Bình đẳng cho mọi giới.
Nước là tài sản chung – Bình đẳng là quyền của tất cả.
Hoàng Phương (t/h)
