Từ vị thế đối ngoại đến nguồn lực phát triển kinh tế
Trong phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và kế hoạch năm 2027, đại biểu Phạm Nam Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) tập trung phân tích vai trò của đối ngoại và hội nhập quốc tế trong việc thu hút nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Theo đại biểu, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược gia tăng, xung đột cục bộ tác động đến chuỗi cung ứng, thương mại và dòng vốn quốc tế. Trong bối cảnh đó, đối ngoại tiếp tục góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác và không gian phát triển cho đất nước.
Đại biểu đánh giá hoạt động đối ngoại cấp cao thời gian qua được triển khai toàn diện. Trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam đã thiết lập và nâng cấp quan hệ với 7 nước đối tác quan trọng. Các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao góp phần củng cố hợp tác với những trung tâm kinh tế, khoa học và công nghệ lớn.
Đáng chú ý, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thúc đẩy trao đổi về hợp tác và kết nối hạ tầng giao thông trọng điểm giữa hai nước. Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Pháp, quan hệ Việt Nam - Pháp được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác song phương. Tại Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có các hoạt động tiếp xúc với giới học thuật tại Đại học Columbia, lãnh đạo những tập đoàn lớn như Google, Meta, Boeing và đại diện truyền thông quốc tế, qua đó thúc đẩy quảng bá hình ảnh Việt Nam và mở rộng cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, chuyển đổi xanh.
Những chuyển động về đối ngoại được đại biểu đặt trong mối liên hệ với kết quả kinh tế. Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD; vốn FDI đăng ký đạt trên 50 tỷ USD, tăng hơn 76%, mức cao nhất kể từ năm 2021; du lịch đón trên 17 triệu lượt khách quốc tế. Cùng với đó, triển vọng tín nhiệm quốc gia được Moody's nâng lên mức tích cực, Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam tiếp tục cải thiện.
Theo đại biểu Phạm Nam Tiến, các kết quả này cho thấy đối ngoại không chỉ tạo dựng vị thế quốc gia mà còn góp phần thu hút nguồn lực, mở rộng thị trường và nâng cao khả năng thích ứng của nền kinh tế trước biến động bên ngoài.
Năm APEC 2027 cần trở thành cú hích thu hút đầu tư
Đặt trong yêu cầu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên năm 2027, đại biểu Phạm Nam Tiến đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc gắn hoạt động đối ngoại với các mục tiêu phát triển cụ thể.
Trước hết, cần tạo đột phá trong ngoại giao công nghệ. Khi khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực tăng trưởng, hoạt động ngoại giao cần ưu tiên kết nối với các đối tác sở hữu công nghệ tiên tiến, thúc đẩy chuyển giao tri thức và mở rộng hợp tác nghiên cứu, phát triển. Qua đó, doanh nghiệp trong nước có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào các ngành có giá trị gia tăng cao.
Cùng với đó, Việt Nam cần chủ động đa dạng hóa chuỗi cung ứng, thị trường xuất khẩu và đối tác thương mại. Việc mở rộng quan hệ kinh tế cần hướng tới giảm phụ thuộc vào một số thị trường, tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo thêm cơ hội cho hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam.
Một nhiệm vụ khác là thu hút dòng vốn chất lượng cao, phát triển các trung tâm tài chính để nâng cao năng lực huy động và phân bổ nguồn lực. Theo đại biểu, điều quan trọng không chỉ là thu hút vốn mà còn phải tạo điều kiện để nguồn vốn được đưa vào các lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đặc biệt, đại biểu đề nghị chuẩn bị và tổ chức thành công Năm APEC 2027. Sau 10 năm kể từ APEC 2017, Việt Nam tiếp tục đảm nhận vai trò chủ nhà của diễn đàn quy tụ các nền kinh tế chiếm khoảng 60% GDP và gần 50% thương mại toàn cầu.
Đại biểu nhấn mạnh, APEC 2027 không nên chỉ được nhìn nhận là một sự kiện đối ngoại mà cần trở thành cú hích kinh tế, tạo cơ hội quảng bá hình ảnh quốc gia, xúc tiến đầu tư, mở rộng thị trường và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế.
Để những định hướng này đi vào thực tế, đại biểu cũng lưu ý yêu cầu đổi mới tư duy và nâng cao năng lực thực thi. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần tăng cường dự báo thị trường, nắm bắt biến động chính sách của các đối tác, đồng thời trở thành cầu nối xúc tiến thương mại và đầu tư thực chất.
Công tác đối ngoại cần lấy người dân, doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm phục vụ; tăng cường phối hợp liên ngành, liên thông dữ liệu và xử lý kịp thời vướng mắc phát sinh trong hợp tác quốc tế. Đặc biệt, các cam kết và thỏa thuận cần sớm được cụ thể hóa thành dự án, dòng vốn giải ngân và cơ hội kinh doanh.
Theo đại biểu Phạm Nam Tiến, hiệu quả của hội nhập không chỉ nằm ở số lượng quan hệ được thiết lập hay các thỏa thuận được ký kết, mà còn ở khả năng chuyển hóa những kết quả đó thành nguồn lực thực tế cho nền kinh tế, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027 và những năm tiếp theo.
Minh Thành (t/h)
