Theo lộ trình Chính phủ giao, giai đoạn 2021–2030 cả nước phải hoàn thành tối thiểu 1 triệu căn nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp. Tuy nhiên, tại buổi gặp mặt báo chí gần đây, ông Nguyễn Trí Đức – Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng – cho biết căn cứ vào tiến độ thực tế và quy mô dự án đang triển khai, mục tiêu này hoàn toàn có thể về đích sớm hơn dự kiến.
Nguồn cung “gối đầu” tạo nền tảng vượt kế hoạch
Động lực chính đến từ tốc độ triển khai tăng mạnh trong hai năm gần đây và lượng dự án đang được chuẩn bị đầu tư ở quy mô lớn. Riêng năm 2025, mục tiêu hoàn thành khoảng 100.000 căn đã được vượt nhẹ, với hơn 102.700 căn đưa vào sử dụng – mức cao nhất kể từ khi triển khai Đề án. Kết quả này tạo dư địa tích cực cho các năm tiếp theo.
Tính đến hết tháng 12/2025, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô hơn 657.000 căn. Trong đó: Gần 170.000 căn đã hoàn thành; Hơn 134.000 căn đang thi công; Trên 354.000 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Tổng quy mô này tương đương khoảng 62% mục tiêu toàn Đề án, cho thấy nguồn cung đã có độ “dày” đủ lớn để duy trì tiến độ cao trong giai đoạn còn lại.
Bộ Xây dựng đánh giá tiến độ được cải thiện nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng, cùng quá trình hoàn thiện dần khung pháp lý cho phát triển nhà ở xã hội. Nhiều quy định mới đã được ban hành nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, lựa chọn chủ đầu tư và nguồn vốn.
Vai trò quyết định của địa phương
Thực tế cho thấy sự chủ động của địa phương là yếu tố mang tính quyết định. Nhiều tỉnh, thành đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao như Thái Nguyên, Sơn La, Nghệ An, Hưng Yên. Ở nhóm đô thị lớn, Hải Phòng vượt 23% kế hoạch, Hà Nội vượt 10%, Đà Nẵng vượt 9%, còn TP.HCM hoàn thành đúng chỉ tiêu.
Đáng chú ý, nhiều địa phương đã chuyển từ cách làm rời rạc sang tích hợp phát triển nhà ở xã hội trong quy hoạch đô thị và khu công nghiệp ngay từ đầu, đồng thời chủ động bố trí quỹ đất sạch. Một số nơi còn đưa chỉ tiêu nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm, qua đó nâng cao tính cam kết và trách nhiệm thực thi.
Ưu tiên chất lượng và phát triển bền vững
Trong giai đoạn tới, Bộ Xây dựng xác định phát triển nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. Tuy nhiên, song hành với tốc độ là yêu cầu bảo đảm chất lượng công trình, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tránh tình trạng hình thành các khu nhà ở xã hội tách biệt, thiếu tiện ích.
Các địa phương được yêu cầu xem đây là trách nhiệm chính trị quan trọng, chủ động rút ngắn thủ tục, chuẩn bị quỹ đất và lựa chọn nhà đầu tư có năng lực nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài.
Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021–2030” đặt mục tiêu hoàn thành hơn 1 triệu căn vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ về thủ tục hành chính, tín dụng và quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia.
Theo đánh giá của các chuyên gia, nhà ở xã hội đang từng bước trở thành nguồn cung thực chất, góp phần tái cân bằng thị trường bất động sản theo hướng bền vững hơn. Tuy vậy, để duy trì đà tăng tốc, công tác quy hoạch và bố trí quỹ đất cần tiếp tục được hoàn thiện, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế của từng địa phương và từng nhóm đối tượng thụ hưởng.
Hoàng Phương (t/h)
