Siết chặt tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình theo phân vùng địa lý
Căn cứ kỹ thuật cốt lõi cho đợt đại cải tổ lần này là Nghị định số 185/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, quy định rõ mức trần tối thiểu về quy mô số hộ gia đình đối với từng vùng kinh tế và đặc thù địa hình:
Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: Thôn phải đạt từ 500 hộ và tổ dân phố từ 700 hộ gia đình trở lên.
Vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long: Thôn quy định tối thiểu 400 hộ, tổ dân phố tối thiểu 550 hộ gia đình.
Vùng Bắc Trung Bộ: Định biên tối thiểu 350 hộ đối với thôn và 450 hộ đối với tổ dân phố.
Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên: Tiêu chuẩn lần lượt là từ 300 hộ đối với thôn và 450 hộ đối với tổ dân phố.
Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc: Quy mô tối thiểu được hạ thấp hơn do đặc thù địa hình, ở mức từ 150 hộ đối với thôn, xóm và từ 300 hộ đối với tổ dân phố.
Bên cạnh thước đo định lượng về số hộ, Chính phủ lưu ý các cơ sở khi thực hiện sáp nhập phải đánh giá toàn diện các yếu tố định tính bao gồm vị trí địa lý, địa hình tự nhiên, phong tục tập quán, yếu tố dân tộc, tôn giáo và nguyện vọng thực tế của người dân. Mục tiêu tối thượng là bảo đảm giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và không gây xáo trộn tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của nhân dân.
Biểu số liệu dự kiến tinh gọn bộ máy tại các tỉnh điểm
Qua công tác rà soát hiện trạng dựa trên bộ tiêu chuẩn mới, phần lớn các thôn, tổ dân phố tại các địa phương đều không chạm ngưỡng quy định, dẫn đến tỷ lệ phải thực hiện sáp nhập, tổ chức lại là rất lớn.
Tại tỉnh Thái Nguyên, hệ thống dữ liệu ghi nhận toàn tỉnh có 3.145 thôn, tổ dân phố. Đối chiếu quy định của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, chỉ có 659 đơn vị đạt chuẩn (chiếm 20,1%), trong khi có tới 2.444 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn. Tỉnh dự kiến giữ ổn định 177 đơn vị, xem xét 42 vị trí đặc thù và tiến hành sáp nhập 2.926 thôn, tổ dân phố. Nếu phương án được thông qua, Thái Nguyên sẽ giảm từ 3.145 xuống còn 1.416 đơn vị, tương đương mức giảm 55%. Việc triển khai tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn sẽ được thực hiện với lộ trình thận trọng.
Tại tỉnh Quảng Ninh, tổng số thôn, bản, khu phố hiện có là 1.452 đơn vị. Qua rà soát, địa phương vẫn tồn tại 168 đơn vị dưới 450 hộ, 989 thôn dưới 350 hộ và đặc biệt có 51 thôn chưa đạt mốc 50 hộ gia đình. Trên cơ sở đó, các cơ sở đề xuất quy hoạch sáp nhập 1.452 đơn vị cũ để thành lập 624 thôn, tổ dân phố mới, đạt tỷ lệ tinh giản 57%.
Tại tỉnh Phú Thọ, tổng quy mô nền tảng gồm 5.049 thôn, xóm, tổ dân phố (bao gồm 4.444 thôn xóm và 605 tổ dân phố). Địa phương lên phương án thực hiện sắp xếp đối với 3.606 đơn vị để cấu trúc lại thành 1.639 thôn, tổ dân phố mới. Sau khi hoàn tất, toàn tỉnh sẽ giảm ròng 1.967 đơn vị, tổng số đầu mối còn lại là 3.082 (giảm 38,96%).
Đối với bài toán giải quyết chế độ cho nhân sự dôi dư – phân khúc đang ảnh hưởng trực tiếp đến 13.492 người hoạt động không chuyên trách và 40.392 người tham gia hoạt động trực tiếp tại cơ sở, tỉnh Phú Thọ khẳng định sẽ chủ động điều tiết linh hoạt theo lộ trình nhằm ổn định tổ chức bộ máy và bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ chịu tác động.
Tâm An
