Học sinh chủ động lựa chọn môn học theo năng lực và định hướng nghề nghiệp
Ngày 2/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác chuẩn bị Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 với sự tham gia của lãnh đạo các tỉnh, thành phố, các sở giáo dục và đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học tham gia tổ chức kỳ thi cùng các đơn vị liên quan.
Bên cạnh việc rà soát công tác chuẩn bị kỳ thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phân tích dữ liệu đăng ký dự thi, nhằm đánh giá những chuyển biến bước đầu trong quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Theo đó, một trong những mục tiêu quan trọng của chương trình là chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất, năng lực người học, đồng thời tăng cường phân hóa và định hướng nghề nghiệp ở cấp THPT. Dữ liệu đăng ký dự thi năm nay cho thấy mục tiêu này đang từng bước được hiện thực hóa.
Nếu như trước đây học sinh thường tập trung vào một số tổ hợp môn truyền thống thì hiện nay cơ cấu lựa chọn môn học đã đa dạng hơn, phản ánh rõ hơn năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp của từng học sinh.
So với năm 2025, nhiều môn học ghi nhận mức tăng đáng kể về số lượng học sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT. Cụ thể, môn Vật lí tăng 35.332 học sinh, môn Lịch sử tăng 71.443 học sinh, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng 32.671 học sinh. Các môn Tin học, Công nghệ công nghiệp và Công nghệ nông nghiệp cũng lần lượt tăng 10.975, 4.974 và 9.129 học sinh.
Sự gia tăng ở nhiều nhóm môn học khác nhau cho thấy, học sinh ngày càng lựa chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp thay vì tập trung vào một số tổ hợp cố định như trước đây. Điều này cũng phản ánh những tác động thực chất của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đối với hoạt động học tập của học sinh.
Dữ liệu đăng ký dự thi cũng cho thấy việc lựa chọn môn học ngày càng gắn với nhu cầu học tập sau THPT. Nhiều học sinh lựa chọn các môn phù hợp với định hướng theo đuổi các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, quản trị, luật, khoa học xã hội và dịch vụ.
Đáng chú ý, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng 32.671 học sinh chỉ sau một năm. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, điều này cho thấy các nội dung về kinh tế, tài chính và pháp luật trong chương trình mới đã bước đầu tạo được tác động tích cực đến nhận thức nghề nghiệp của học sinh.
STEM và chuyển đổi số tiếp tục phát huy hiệu quả
Cùng với những thay đổi trong lựa chọn môn học, giáo dục STEM tiếp tục ghi nhận sự phát triển tích cực trong trường phổ thông.
Năm 2026, tổng số lượt lựa chọn các môn thuộc nhóm STEM gồm Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ công nghiệp và Công nghệ nông nghiệp đạt 771.083 lượt, tăng 65.310 lượt so với năm 2025, tương đương mức tăng 9,25%. Đặc biệt, Tin học tăng 142%, Công nghệ công nghiệp tăng 205% và Công nghệ nông nghiệp tăng 41,6%. Đây là những môn có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong số các môn lựa chọn của kỳ thi năm nay.
Chia sẻ tại hội nghị, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, số lượng học sinh lựa chọn các môn thuộc khối STEM năm nay có tăng nhưng vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Theo ông Tài, việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải được bảo đảm về thiết bị dạy học tối thiểu. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ dạy học vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.
Một trong những nguyên nhân là khó khăn, vướng mắc trong công tác đấu thầu, mua sắm, khiến việc đầu tư, bổ sung thiết bị còn chậm. Ông Thái Văn Tài đề nghị các địa phương, bên cạnh việc chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, cần tiếp tục quan tâm, chỉ đạo công tác dạy học và bảo đảm các điều kiện triển khai chương trình trong năm học tới.
Một điểm đáng chú ý khác là hiệu quả của quá trình chuyển đổi số trong giáo dục. Năm 2026 có 1.204.806 thí sinh đăng ký dự thi bằng hình thức trực tuyến, đạt tỷ lệ 98,45%. Cùng với đó, việc gia tăng mạnh số lượng học sinh lựa chọn các môn Tin học và Công nghệ cho thấy nhận thức của học sinh và phụ huynh về vai trò của công nghệ số đang thay đổi rõ rệt.
Minh Khánh
