Đây là vụ án đầu tiên trên phạm vi cả nước được khởi tố đối với hành vi sử dụng trái phép phần mềm máy tính có bản quyền, thể hiện quyết tâm của lực lượng chức năng trong đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng pháp luật.
Theo cơ quan điều tra, tình trạng sử dụng phần mềm không có bản quyền, đặc biệt là hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office, vẫn diễn ra tại nhiều tổ chức, doanh nghiệp. Một số đối tượng đã lợi dụng các nền tảng trực tuyến, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng cáo, mua bán, chia sẻ các phần mềm vi phạm bản quyền hoặc cung cấp công cụ kích hoạt trái phép nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ của nhà sản xuất.
Qua công tác nắm tình hình, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Kết quả xác minh cho thấy các thiết bị này được cài đặt hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng công cụ kích hoạt bản quyền trái phép.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an tiếp tục phát hiện thêm 350 máy tính do một cơ sở giáo dục quản lý, sử dụng có dấu hiệu vi phạm tương tự. Số thiết bị này được cung cấp bởi các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại Hà Nội.
Để phục vụ công tác điều tra, lực lượng chức năng đã thi hành lệnh khám xét khẩn cấp đối với nơi ở, nơi làm việc của một số cá nhân là lãnh đạo các doanh nghiệp liên quan, đồng thời thu giữ nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử phục vụ việc làm rõ hành vi vi phạm.
Theo cơ quan điều tra, giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office hiện dao động từ 4 đến 9 triệu đồng cho mỗi thiết bị. Với số lượng máy tính vi phạm được phát hiện bước đầu, thiệt hại đối với các chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng. 
Không chỉ gây tổn thất kinh tế cho các doanh nghiệp sở hữu phần mềm, hành vi sử dụng trái phép sản phẩm có bản quyền còn ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh, làm suy giảm hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và cản trở hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Đáng chú ý, việc sử dụng các phần mềm được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn, an ninh mạng. Các công cụ bẻ khóa bản quyền có thể bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp hoặc tạo lỗ hổng bảo mật, làm gia tăng nguy cơ rò rỉ dữ liệu, tấn công mạng và xâm phạm bí mật của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm công nghệ số không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là điều kiện quan trọng để xây dựng nền kinh tế số phát triển bền vững, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Hậu Thạch (t/h)
