Theo thống kê, tỉnh Quảng Ngãi hiện có 853 loài cây dược liệu quý, hiếm, trong đó khoảng 30 loài có nhu cầu thị trường lớn và 25 loài được trồng phổ biến, gồm sâm Ngọc Linh, đương quy, đảng sâm, ngũ vị tử… Đến cuối năm 2024, diện tích dược liệu toàn tỉnh đạt gần 9.800 ha, gồm 2.900 ha sâm Ngọc Linh và 1.200 ha đảng sâm. Các vùng chuyên canh đã hình thành tại xã Măng Ri, xã Ngọc Linh, xã Xốp và một số xã khác, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế vùng cao.
Tại xã Ngọc Linh, nơi 98% dân số là đồng bào Xơ Đăng, nông dân đã thay đổi tư duy và cách làm trong sản xuất. Hộ ông A Nghi, thôn Kung Rang, hiện trồng 5.000 cây sâm Ngọc Linh dưới tán rừng, mỗi năm thu nhập trên 200 triệu đồng. Nhờ hỗ trợ kỹ thuật từ chính quyền địa phương, nhiều hộ dân nắm vững quy trình trồng, chăm sóc và khai thác dược liệu. Đến nay, xã Ngọc Linh phát triển hơn 40 ha sâm Ngọc Linh và hơn 2.200 ha các loại dược liệu khác, với thu nhập bình quân đầu người đạt 32 triệu đồng/năm và tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 24%.
Tại thôn Làng Mới, người dân trồng hơn 22.000 cây sâm Ngọc Linh, 2 ha sâm dây, đồng thời chăn nuôi hơn 1.200 con gia súc, gia cầm. Hai tổ hợp tác trồng sâm hoạt động hiệu quả, mang thu nhập bình quân đầu người lên 36 triệu đồng/năm, giảm đáng kể số hộ nghèo. Xã Măng Ri, với gần 100% đồng bào Xơ Đăng, cũng ghi nhận sự đổi thay rõ rệt, từ đời sống khó khăn dựa vào rẫy và khai thác rừng, đến việc xây dựng nhà kiên cố, phương tiện đi lại và điều kiện học tập tốt hơn cho con trẻ nhờ phát triển dược liệu. 
Nhìn chung, trong giai đoạn 2020–2025, việc phát triển cây dược liệu, đặc biệt là sâm Ngọc Linh đã trở thành động lực cải thiện đời sống, giảm nghèo bền vững và tạo việc làm ổn định cho bà con vùng cao. Giai đoạn 2025–2030, Quảng Ngãi xác định phát triển nông nghiệp hữu cơ, dược liệu đặc hữu, xây dựng thương hiệu theo địa danh và hướng tới trở thành vùng trọng điểm dược liệu quốc gia, cung cấp nguyên liệu cho ngành dược phẩm trong nước và xuất khẩu.
Việc đầu tư phát triển dược liệu không chỉ dựa vào điều kiện tự nhiên mà còn cần sự tham gia chủ động của người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý. Đây được coi là hướng đi bền vững, góp phần đưa kinh tế vùng cao Quảng Ngãi phát triển ổn định, đồng thời bảo tồn giá trị đặc sản và bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.
Nam Sơn(t/h)
