Quảng Ninh xác định, việc xây dựng mô hình tăng trưởng mới không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là chiến lược lâu dài nhằm tạo đột phá cho giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2050. Theo định hướng của tỉnh, mô hình tăng trưởng mới được xây dựng dựa trên 5 trụ cột chiến lược gồm: Hoàn thiện thể chế hiện đại, minh bạch và có tính dự báo cao; phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; lấy KHCN, đổi mới sáng tạo làm động lực chủ đạo; phát triển xanh, bền vững dựa trên kinh tế xanh, xã hội xanh và toàn diện.
Trong các trụ cột chiến lược, hoàn thiện thể chế tiếp tục được xem là nhiệm vụ nền tảng. Quảng Ninh xác định phải đi đầu trong cải cách hành chính, đổi mới quản trị và xây dựng chính quyền kiến tạo, hiện đại, hiệu quả. Những năm qua, tỉnh liên tục giữ vị trí nhóm đầu cả nước về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, cải cách hành chính và sự hài lòng của người dân. Đây được xem là lợi thế quan trọng để thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo môi trường kinh doanh minh bạch.
Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng đồng bộ tiếp tục được tỉnh xác định là động lực quan trọng. Quảng Ninh có hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược phát triển với 5 lĩnh vực gồm: Đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và đường hàng không. Hệ thống giao thông đường bộ với tổng chiều dài khoảng 6.387km, trong đó có tuyến cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái dài 176km. Toàn tỉnh có 64km đường sắt quốc gia; hệ thống giao thông đường thuỷ nội địa với 184 cảng, bến thủy nội địa, 37 tuyến luồng đường thủy nội địa tổng chiều dài 838km. Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn với công suất 2,5 triệu hành khách/năm đã được đưa vào khai thác từ 30/12/2018.
Hiện Quảng Ninh tiếp tục định hướng phát triển mạnh hạ tầng logistics, cảng biển, hạ tầng số và hạ tầng năng lượng hiện đại. Không gian phát triển cũng được tái cấu trúc theo hướng tích hợp biển, đảo, biên giới, đô thị và di sản thành hệ sinh thái liên kết chặt chẽ, mở rộng kết nối với hành lang kinh tế ven biển Bắc Bộ và chuỗi liên kết Việt Nam - Trung Quốc - ASEAN.
Trong chiến lược phát triển công nghiệp, Quảng Ninh xác lập rõ vai trò chủ đạo của công nghiệp chế biến, chế tạo, ưu tiên công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh và các khu công nghiệp sinh thái, thông minh. Việc thu hút đầu tư được định hướng theo chiều sâu, có chọn lọc, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường, có khả năng chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Trong quý I/2026, 8/9 sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo chủ lực cơ bản đạt và vượt kịch bản đề ra, như: Tấm silic sản lượng đạt 2.740 tấn; loa, tai nghe có sản lượng đạt 4.282.000 bộ; xe ô tô sản lượng đạt 1.163 chiếc...
Cùng với đó, ngành năng lượng tiếp tục được cơ cấu lại theo hướng xanh và bền vững. Ngành Than duy trì sự ổn định gắn với hiện đại hóa khai thác, giảm phát thải và phục hồi môi trường. Sản lượng than quý I đạt 10,738 triệu tấn. Quảng Ninh tiếp tục đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, như điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối và điện khí, nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao trong thời gian tới.
Với lợi thế sở hữu Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, cùng hệ thống di sản văn hóa đặc sắc như Yên Tử, khu di tích nhà Trần... Quảng Ninh hướng tới xây dựng trung tâm du lịch, dịch vụ chất lượng cao mang tầm khu vực. Tỉnh không chỉ tập trung phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch biển đảo, mà còn thúc đẩy công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, kinh tế di sản và các sản phẩm du lịch khác biệt, đẳng cấp quốc tế. Trong quý I, tổng lượng khách du lịch đạt 6,28 triệu lượt, tổng doanh thu du lịch đạt 15.687 tỷ đồng. Trong 4 ngày của kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa qua, tổng số khách du lịch đến Quảng Ninh ước đạt 910.000 lượt, tổng doanh thu từ du lịch ước đạt 2.820 tỷ đồng. 
Đặc biệt, việc phát triển kinh tế cửa khẩu và logistics được tỉnh đặt nhiều kỳ vọng trong mô hình tăng trưởng mới. Với lợi thế địa lý đặc biệt, có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, Quảng Ninh định hướng xây dựng hệ thống cửa khẩu thông minh, hiện đại, phát triển mạnh dịch vụ logistics, nâng cao năng lực trung chuyển hàng hóa và vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực phía Bắc. Kim ngạch XNK của tỉnh trong quý I/2026 đạt 1.030 triệu USD.
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong mô hình tăng trưởng mới của tỉnh là lấy KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ đạo. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế dữ liệu, xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung, thúc đẩy các mô hình kinh doanh trên nền tảng số. Đồng thời, tỉnh định hướng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho cả vùng.
Nguồn nhân lực cũng được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới. Quảng Ninh hướng tới xây dựng đội ngũ lao động hiện đại, có kỹ năng, kỷ luật, sáng tạo và khả năng thích ứng cao với nền kinh tế số. Cùng với đó là các chính sách thu hút, trọng dụng và giữ chân nhân tài, tạo nền tảng phát triển bền vững trong dài hạn. Quý I/2026, tỉnh đã tổ chức 357 lớp tập huấn cho 34.143 lượt cán bộ, công chức và 138 lớp đào tạo cho 14.879 công nhân, người lao động; 99% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng được nền tảng số phục vụ công việc; 79% người dân trưởng thành và 85% người lao động trong doanh nghiệp, HTX có kiến thức, kỹ năng số cơ bản. Tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt 87,6%
Quan điểm của Quảng Ninh trong mô hình tăng trưởng mới là tăng trưởng kinh tế phải gắn với thụ hưởng của người dân, với phúc lợi xã hội, giáo dục, y tế, việc làm và an sinh. Bởi vậy, cùng với phát triển kinh tế, ở lĩnh vực an sinh xã hội và chất lượng sống, tỉnh tiếp tục giữ được sự ổn định và lan tỏa tích cực. Trong quý I, tổng chi an sinh xã hội ước đạt 855 tỷ đồng; toàn tỉnh tạo việc làm mới cho 6.150 lao động; tỷ lệ hộ tham gia BHYT đạt 96,37%...
Có thể thấy, mô hình tăng trưởng mới mà Quảng Ninh đang xây dựng không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, mà còn tạo nền tảng phát triển dài hạn, bền vững và hiện đại. Trong hành trình đó, các trụ cột chiến lược sẽ là nền móng để tỉnh tiếp tục bứt phá.
Trần Trang (t/h)
