Đầu tư công được kỳ vọng tạo lực kéo tăng trưởng
Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 đang bước vào giai đoạn quyết định khi quý cuối năm được đặt yêu cầu tăng trưởng tới 12,5%. Đây là mức rất cao, đòi hỏi các động lực của nền kinh tế phải đồng thời tăng tốc, thay vì chỉ trông chờ vào một lĩnh vực riêng lẻ.
Giải trình trước Quốc hội ngày 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, dù GDP 9 tháng tăng khoảng 9,01%, để hoàn thành mục tiêu cả năm, nền kinh tế vẫn cần một bước bứt phá đáng kể trong quý IV. Chính phủ đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Trong các động lực tăng trưởng, đầu tư công được đặt kỳ vọng lớn. Theo Phó Thủ tướng, đến ngày 29/10, giải ngân vốn đầu tư công đã đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch. Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn, qua đó thúc đẩy các dự án hạ tầng, tạo việc làm và lan tỏa nhu cầu đến những ngành sản xuất liên quan.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng cho biết, nếu hoàn thành kế hoạch giải ngân, đầu tư công có thể đóng góp khoảng 2,5% tăng trưởng trong quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm. Đây là kỳ vọng lớn, song cũng cho thấy tiến độ triển khai dự án sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng.
Thực tế, vẫn còn một số bộ, ngành và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu. Nhiều dự án phải tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư; công tác giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu và năng lực tổ chức thực hiện cũng là những vấn đề cần được xử lý. Vì vậy, thách thức không chỉ nằm ở việc phân bổ vốn mà còn ở khả năng đưa nguồn vốn vào các công trình, dự án có thể tạo ra giá trị kinh tế thực tế.
Tăng tốc nhưng không được đánh đổi ổn định giá
Bên cạnh yêu cầu thúc đẩy đầu tư, bài toán tăng trưởng quý IV còn chịu sức ép từ biến động kinh tế thế giới và mặt bằng giá trong nước. Theo thông tin Chính phủ báo cáo, xung đột địa chính trị khiến giá năng lượng tăng mạnh, có thời điểm vượt 110 USD/thùng trong năm nay. Trong khi đó, những thay đổi về chính sách thương mại của các thị trường lớn tiếp tục tạo sức ép đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Một vấn đề đáng chú ý là dư địa kiểm soát lạm phát. CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%, trong khi mục tiêu điều hành được Quốc hội đặt ra là khoảng 4,5%. Điều này khiến yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng phải đi cùng kiểm soát chi phí đầu vào, giá năng lượng và giá các dịch vụ thiết yếu.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, ngân sách đã dành trên 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu từ đầu năm. Từ tháng 11 đến hết năm, Chính phủ dự kiến tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%.
Cùng với đó, Chính phủ chỉ đạo EVN rà soát chi phí, hướng tới giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện đến hết ngày 31/3/2027. Các giải pháp này được kỳ vọng góp phần giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng cao trong quý cuối năm vẫn phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa vốn đầu tư thành công trình, chuyển đơn hàng thành sản xuất và duy trì sức mua trong nước. Việc thúc đẩy đầu tư công, xuất khẩu và tiêu dùng cần được triển khai đồng bộ, trong khi các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá phải tiếp tục phối hợp chặt chẽ.
Con số tăng trưởng 12,5% vì thế không chỉ là mục tiêu của riêng quý IV, mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành và khả năng hấp thụ nguồn lực của nền kinh tế trong giai đoạn cuối năm.
Minh Thành (t/h)
