Tăng trưởng cao nhưng áp lực vĩ mô gia tăng
Tại phiên họp ngày 12/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo của Chính phủ liên quan đến kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027. Bên cạnh ghi nhận những kết quả tích cực, cơ quan này lưu ý nhiều rủi ro cần được kiểm soát để bảo đảm tăng trưởng đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo báo cáo của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày, GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011. Các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, tiêu dùng và xuất nhập khẩu duy trì đà tăng trưởng tích cực. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, thu ngân sách nhà nước vượt dự toán.
Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52%, đã tiệm cận mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% cho cả năm. Diễn biến này cho thấy dư địa điều hành không còn nhiều, nhất là khi các yếu tố chi phí đầu vào, tỷ giá và nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục tạo sức ép.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý, tăng trưởng cao nhưng nền tảng chưa thực sự vững chắc, mức tăng giữa các địa phương còn thiếu đồng đều. Đáng chú ý, bốn địa phương có quy mô kinh tế lớn đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Xuất khẩu tăng nhưng vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
Bên cạnh đó, sức mua phục hồi chậm, tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động vốn, trong khi nhu cầu vốn phục vụ phát triển ngày càng lớn. Áp lực đối với điều hành chính sách tiền tệ vì thế gia tăng, đặt ra yêu cầu theo dõi sát diễn biến lãi suất, tỷ giá, thanh khoản và chất lượng tín dụng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tăng cường phân tích, dự báo lạm phát, đồng thời đánh giá kỹ nợ xấu toàn hệ thống, tình hình các ngân hàng thuộc diện kiểm soát đặc biệt và tác động khi những chính sách hỗ trợ thuế, phí tạm thời kết thúc.
Mục tiêu năm 2027 cần gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực
Đối với kế hoạch năm 2027, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%; dự kiến 30/34 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng này, song yêu cầu làm rõ hơn cơ sở và tính khả thi của các chỉ tiêu.
Theo đó, cần lượng hóa đóng góp của từng ngành, địa phương và các động lực tăng trưởng mới; đánh giá vai trò của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP), hiệu quả sử dụng vốn và khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng. Đồng thời, Chính phủ cần làm rõ cơ sở chuyển từ nhập siêu năm 2026 sang xuất siêu năm 2027, cũng như sự tương thích giữa các chỉ tiêu hằng năm với mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.
Một vấn đề đáng chú ý là hiệu quả chuyển hóa nguồn lực thành năng lực phát triển. Theo đánh giá tại phiên họp, nguồn lực đầu tư lớn nhưng kết quả thực tế còn chậm; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần thời gian để tạo ra đóng góp rõ nét vào năng suất lao động. Vì vậy, chỉ tăng huy động vốn chưa đủ để bảo đảm tăng trưởng bền vững nếu hiệu quả đầu tư không được cải thiện.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chuyển mạnh từ tư duy ban hành chính sách, huy động nguồn lực sang chú trọng hiệu quả thực thi và kết quả đầu ra. Các nhiệm vụ cần được xác định rõ về trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực, tránh triển khai dàn trải, hình thức.
Trong những tháng cuối năm 2026, Chính phủ được đề nghị phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước; kiểm soát lạm phát, bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu, tăng cường quản lý thu ngân sách và đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công.
Với năm 2027, trọng tâm điều hành cần là phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và tiền tệ, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, khơi thông nguồn lực đầu tư tư nhân, phát triển doanh nghiệp trong nước và nâng cao năng suất. Cùng với đó, cần siết chặt kỷ luật tài chính - ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên, đánh giá hiệu quả các khoản chi và gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ giải ngân đầu tư công.
Yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cao đi cùng kiểm soát lạm phát, an toàn tài chính và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây sẽ là yếu tố quan trọng quyết định tính bền vững của tăng trưởng trong năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030.
Nam Sơn (t/h)
