Tham dự hội thảo có Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia 515; Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó Chính ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 4.
Về phía tỉnh Quảng Trị có Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Trần Vũ Khiêm; Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lê Văn Bảo cùng các thành viên Ban Chỉ đạo, cựu chiến binh (CCB) và nhân chứng lịch sử.
Thu thập, chuẩn hóa nguồn thông tin thực địa
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo nhấn mạnh, hội thảo nhằm tập hợp, đối chiếu các nguồn tư liệu lịch sử, ý kiến nhân chứng và cơ quan chuyên môn để thống nhất nhận định, hoàn thiện hồ sơ xây dựng phương án tìm kiếm.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cũng đề nghị các đại biểu thảo luận thẳng thắn, khách quan; các CCB từng chiến đấu tại Cồn Tiên tiếp tục cung cấp thông tin, sơ đồ, kỷ vật; các cơ quan chuyên môn tăng cường thẩm định, làm rõ các nội dung còn khác biệt để bảo đảm độ tin cậy cao nhất.
Trong giai đoạn 1965 - 1968, Cồn Tiên và Dốc Miếu là những căn cứ phòng thủ kiên cố của quân đội Mỹ thuộc hệ thống hàng rào điện tử McNamara. Khu vực Cồn Tiên - Dốc Miếu đã diễn ra nhiều trận chiến ác liệt, điển hình là trận tiến công căn cứ Cồn Tiên ngày 8/5/1967.
Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Trị trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo cho biết, Cồn Tiên là một trong những điểm chốt kiên cố nhất trong hệ thống hàng rào phòng thủ của Mỹ-ngụy. Qua xác minh các nguồn tư liệu, nhân chứng, phía Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp thông tin, tại khu vực Núi Cồn Tiên có 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận đánh ngày 8/5/1967 được chôn tập thể.
Trong khi đó, hai nhân chứng từng trực tiếp tham gia chốt giữ căn cứ Cồn Tiên cho biết thi thể 283 liệt sĩ, trong đó có 12 nữ, được chôn ở hai đường hào chạy theo hướng Bắc-Nam, dài 60m, rộng 2-2,5m, sâu 2-2,5m. Vị trí chôn cất này là bãi trực thăng dã chiến, gần đó có một chiếc xe tăng bị cháy, nằm về hướng Đông Nam của căn cứ Cồn Tiên.
Từ năm 1992 đến năm 2022, lực lượng chức năng đã quy tập được 83 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này, song vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được tìm thấy. Trên cơ sở đối chiếu các nguồn thông tin cơ quan chuyên môn nhận định còn khoảng 80-90 HCLS chưa được tìm thấy, quy tập.
Thời gian qua, Sư đoàn 968 tiếp tục tiếp nhận thông tin và xác định được một số vị trí nghi vấn. Đầu tháng 8/2026, lực lượng chức năng đã sử dụng radar xuyên đất khảo sát 8 khu vực, bước đầu phát hiện dấu hiệu xáo trộn trong lòng đất. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai đào thăm dò, định vị chính xác vị trí quy tập.
Triển khai phương châm "Dễ, rõ làm trước; làm đến đâu chắc đến đó"
Tại hội thảo, các CCB và cơ quan chuyên môn đã làm rõ nhiều thông tin về trận đánh ngày 08/5/1967. Đội Quy tập Sư đoàn 968 đã báo cáo tái hiện diễn biến trận đánh của Tiểu đoàn 4 (Trung đoàn 812, Sư đoàn 324) và các đơn vị phối thuộc. Đồng thời, đại diện nhóm nghiên cứu đã trình bày kết quả định vị khu vực chôn cất các liệt sĩ hy sinh tại căn cứ.
Phát biểu chỉ đạo, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 đề nghị Ban Tổ chức tổng hợp, đối sánh thông tin với lịch sử quy tập tại địa phương; sớm khoanh vùng, kết luận địa bàn theo phương châm “dễ, rõ làm trước; làm đến đâu chắc đến đó”.
Đồng thời, cần tổ chức khảo sát kỹ lưỡng thực địa, đối chiếu kết luận với địa hình, đại vật thực tế, kết hợp chỉ dẫn của nhân chứng lịch sử và người dân. Các cơ quan chức năng Trung ương tiếp tục hỗ trợ địa phương thu thập, phân tích thông tin, hồ sơ, khảo sát thực địa và tổ chức tìm kiếm, quy tập.
Mở rộng quy mô, ứng dụng khoa học công nghệ
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo đề nghị Ban Chỉ đạo 515 tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai mở rộng tìm kiếm trên cơ sở lập lại bản đồ với hệ tọa độ quy chiếu thống nhất; thực hiện khẩn trương, thận trọng, đúng quy định và bảo đảm an toàn tuyệt đối.
Thời gian tới, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Trị sẽ báo cáo kết quả hội thảo lên Ban Chỉ đạo Quốc gia, Ban Chỉ đạo Quân khu 4, Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh để đề xuất chủ trương xây dựng kế hoạch mở rộng tìm kiếm.
Địa phương sẽ tiếp tục thu thập thông tin từ nhân chứng và người dân; rà soát, chuẩn hóa hồ sơ, danh sách liệt sĩ, dữ liệu đơn vị, thời gian và địa điểm chiến đấu; xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ gồm tọa độ, sơ đồ chiến đấu và kết quả khảo sát. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ phù hợp để nâng cao hiệu quả khảo sát, xác minh và quy tập hài cốt liệt sĩ.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị mong muốn Ban Chỉ đạo Quốc gia và Ban Chỉ đạo Quân khu 4 tiếp tục quan tâm, theo dõi, chỉ đạo, hướng dẫn Ban Chỉ đạo tỉnh triển khai các nội dung liên quan nhằm phấn đấu đạt kết quả cao nhất trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Khánh Trình
