Nhiều bất cập trong thu gom, xử lý chất thải y tế
Qua báo cáo và kiểm tra thực tế tại các địa phương, đơn vị trong năm 2025, Bộ Y tế nhận định công tác quản lý chất thải y tế tuy đã được triển khai nhưng vẫn tồn tại không ít hạn chế. Một trong những vấn đề đáng chú ý là việc một số địa phương chưa ban hành hoặc chưa thống nhất quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế trên địa bàn, đặc biệt sau khi có sự thay đổi về đơn vị hành chính.
Theo Bộ Y tế, việc thực hiện các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành và Thông tư số 20/2021/TT-BYT đã giúp nhiều cơ sở y tế cơ bản đáp ứng yêu cầu trong quản lý chất thải. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy sự thiếu đồng bộ giữa các địa phương, dẫn đến lúng túng trong tổ chức thực hiện.
Không chỉ dừng lại ở khâu quy định, một số đơn vị còn chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác quản lý chất thải y tế. Việc bố trí kinh phí cho xây dựng, cải tạo và vận hành hệ thống xử lý nước thải y tế tại nhiều nơi chưa được đảm bảo. Điều này khiến không ít cơ sở y tế rơi vào tình trạng hệ thống xử lý quá tải, xuống cấp hoặc thậm chí chưa được đầu tư.
Bên cạnh đó, công tác tự kiểm tra, giám sát tại các đơn vị còn mang tính hình thức, chưa được thực hiện thường xuyên. Nhiều tồn tại trong quản lý chất thải y tế chậm được phát hiện và khắc phục, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Một vấn đề khác cũng được Bộ Y tế chỉ ra là việc chưa đảm bảo chế độ báo cáo theo quy định. Điều này không chỉ gây khó khăn trong công tác tổng hợp, đánh giá mà còn ảnh hưởng đến việc xây dựng chính sách và điều hành quản lý trong lĩnh vực này.
Tăng đầu tư, siết giám sát và xử lý nghiêm vi phạm
Trước những tồn tại nêu trên, Bộ Y tế đã có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, đề nghị tăng cường công tác quản lý chất thải y tế trong phạm vi khuôn viên cơ sở y tế.
Theo đó, các địa phương được yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và mô hình đơn vị hành chính hiện hành. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng thiếu thống nhất trong quản lý.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là bố trí kinh phí để đầu tư, nâng cấp và cải tạo hệ thống xử lý nước thải y tế. Đối với các cơ sở y tế chưa có hệ thống xử lý hoặc hệ thống đã xuống cấp, quá tải, cần khẩn trương xây dựng phương án khắc phục, bảo đảm nước thải y tế được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả thải.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường phổ biến, hướng dẫn và đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các thủ tục môi trường cho các cơ sở y tế. Đồng thời, Sở Y tế cần có văn bản yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý chất thải y tế, bao gồm Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản liên quan.
Song song với đó, các địa phương cần đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống xử lý nước thải y tế. Trong trường hợp phát hiện hệ thống chưa đáp ứng yêu cầu, phải có biện pháp xử lý kịp thời nhằm tránh gây ô nhiễm môi trường.
Việc tăng cường quản lý, giám sát vận hành các hệ thống xử lý chất thải rắn và nước thải y tế cũng được nhấn mạnh. Các cơ sở y tế phải thực hiện quan trắc, giám sát chất lượng chất thải sau xử lý theo đúng quy định, đồng thời hoàn thiện đầy đủ các thủ tục môi trường.
Ngoài ra, Bộ Y tế đề nghị tổ chức tập huấn, truyền thông nâng cao nhận thức cho cán bộ, nhân viên y tế về công tác quản lý chất thải. Việc chuẩn bị kế hoạch, trang thiết bị và tổ chức diễn tập ứng phó sự cố môi trường do chất thải cũng cần được chú trọng nhằm giảm thiểu rủi ro.
Cùng với các giải pháp về kỹ thuật và quản lý, yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương cũng được đặt ra rõ ràng. Các đơn vị phải thực hiện nghiêm chế độ báo cáo, bảo đảm tính chính xác và đúng thời gian. Đồng thời, cần tăng cường tự kiểm tra, giám sát và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.
Đáng chú ý, Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương thực hiện các biện pháp khắc phục đối với những tồn tại đã được các đoàn kiểm tra, thanh tra và kiểm toán chỉ ra trước đó. Đây là bước đi nhằm đảm bảo các sai phạm không bị kéo dài, tái diễn.
Có thể thấy, trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, việc siết chặt quản lý chất thải y tế không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn là trách nhiệm lâu dài của các địa phương và cơ sở y tế. Những chỉ đạo quyết liệt từ Bộ Y tế được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt, góp phần nâng cao chất lượng môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thiên Trường
