Mới đây, Bộ Tư pháp công bố tài liệu thẩm định dự thảo nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Trong hồ sơ gửi thẩm định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường – cơ quan chủ trì soạn thảo cũng báo cáo kết quả thực hiện các quy định liên quan tại Nghị định 31/2016/NĐ-CP và Nghị định 31/2023/NĐ-CP.
Theo số liệu thống kê, trong 9 năm thực hiện Nghị định 31/2016 và hơn 2 năm áp dụng Nghị định 31/2023, đã phát hiện và phối hợp xử lý 9.227 vụ vi phạm. Tổng cộng 9.195 quyết định xử phạt đã được ban hành với tổng số tiền xử phạt lên tới hơn 81,7 tỷ đồng. Kết quả này góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và từng bước chấn chỉnh hoạt động sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp.
Trong số các vi phạm được phát hiện, nhiều hành vi liên quan đến kiểm dịch thực vật và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật vẫn diễn ra phổ biến. Cơ quan chức năng ghi nhận các trường hợp không khai báo kiểm dịch thực vật khi nhập khẩu, xuất khẩu hoặc vận chuyển hàng hóa thuộc diện kiểm dịch; đưa vật thể vào lãnh thổ Việt Nam khi chưa có giấy chứng nhận kiểm dịch từ nước xuất khẩu; hoặc đưa đất vào Việt Nam mà chưa được cơ quan quản lý cho phép.
Bên cạnh đó, nhiều tổ chức, cá nhân cũng vi phạm các quy định trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật như buôn bán sản phẩm ngoài danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam, kinh doanh thuốc đã hết hạn hoặc không duy trì đủ điều kiện hoạt động theo quy định của pháp luật.
Đối với lĩnh vực trồng trọt, các vi phạm phổ biến chủ yếu liên quan đến hoạt động kinh doanh giống cây trồng và phân bón. Không ít cơ sở buôn bán giống cây trồng nhưng không thông báo đầy đủ thông tin với cơ quan quản lý địa phương; hoặc kinh doanh phân bón khi chưa được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Ngoài ra, một số đơn vị không duy trì các điều kiện kinh doanh theo quy định của Luật Trồng trọt 2018.
Thực tế kiểm tra tại địa phương cho thấy, nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng liên quan đến sản xuất và buôn bán giống cây trồng giả hoặc kém chất lượng. Điển hình, lực lượng thuộc Công an tỉnh Đắk Lắk đã tiến hành kiểm tra đột xuất nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cây trồng và phát hiện hàng loạt sai phạm.
Các vi phạm chủ yếu gồm sản xuất và buôn bán giống cây trồng chưa được công nhận lưu hành hoặc chưa công bố lưu hành theo quy định; sản xuất giống khi không có vùng sản xuất đạt chuẩn hoặc thiếu cơ sở vật chất cần thiết; cũng như kinh doanh giống cây trồng không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp khiến việc truy xuất nguồn gốc gặp nhiều khó khăn.
Một số cơ sở còn gian lận trong việc ghi nhãn, cung cấp thông tin kỹ thuật sai lệch trên bao bì, như thời gian sinh trưởng, tỷ lệ nảy mầm hoặc độ thuần giống nhằm đánh lừa người tiêu dùng.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra đã triệt phá một vụ án sản xuất và buôn bán giống cây trồng giả với quy mô lớn liên quan đến nhiều địa phương như Đắk Lắk, Cần Thơ và một số tỉnh, thành khác. Trong vụ việc này, lực lượng chức năng khởi tố và bắt tạm giam đối tượng Nguyễn Huy Vũ – giám đốc hai doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.
Qua điều tra, cơ quan chức năng xác định, các đối tượng đã lợi dụng danh nghĩa doanh nghiệp để thu mua lúa thương phẩm trôi nổi, sau đó gia công, đóng gói và gắn nhãn các giống lúa nổi tiếng như ST24, ST25, OM18 và ĐT8 nhằm bán ra thị trường. Tổng cộng, hơn 45 tấn lúa giống giả đã bị thu giữ, với giá trị ước tính trên 1 tỷ đồng.
Theo cơ quan quản lý, những vụ việc như vậy không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho nông dân, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của các giống cây trồng đã được bảo hộ. Vì vậy, việc hoàn thiện các quy định xử phạt và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra được xem là giải pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng sản xuất và buôn bán giống cây trồng giả trên thị trường.
Nam Sơn (t/h)
