Cụ thể, đại diện Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, cùng với việc triển khai Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 8/1/2025 của Chính phủ, ngày 4/2/2025, Cục Hải quan ban hành Chỉ thị số 499/CT-TCHQ về triển khai thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, chống thất thu.
Tuy nhiên, năm 2025, đối diện nhiều khó khăn đến từ các nguyên nhân khách quan từ các chính sách miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp (DN) như chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% theo Nghị định số 174/2025/NĐ-CP đã giảm bớt khó khăn cho DN, nhưng cũng là nguyên nhân giảm thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ hoạt động xuất nhập khẩu (XNK).
Ngoài ra, xuất phát từ diễn biến kinh tế và thương mại quốc tế, giá dầu thô trung bình từ đầu năm tới nay khoảng 66 USD/thùng, thấp hơn đáng kể so với mức 80 USD/thùng khi xây dựng dự toán; giá than NK cũng giảm mạnh tạo thuận lợi cho các DN trong nước, nhưng là nguyên nhân giảm thu đối với số thu NSNN từ hoạt động XNK và là nguyên nhân chính giảm thu đối với các đơn vị có số thu chủ yếu từ hai mặt hàng này như Hải quan khu vực VIII và Hải quan khu vực XIII.
Bên cạnh đó, chính sách áp thuế NK của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Việt Nam tạo ra những khó khăn nhất định đến các DN sản xuất XK. Đặc biệt, năm 2025, tình hình thiên tai diễn biến hết sức phức tạp, khó lường. Tính chung cả nước đã xảy ra 21 loại hình thiên tai xảy ra trên các vùng miền; có 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống, sản xuất cũng như hoạt động XNK.
Theo thống kê cho thấy, tính đến ngày 31/12/2025, số thu NSNN từ hoạt động XNK đạt 469.504 tỷ đồng, bằng 114,2% dự toán, tăng 9,8% so với cùng kỳ 2024.
Về triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Hải quan, thông tin tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và, ông Nguyễn Sỹ Hoàng Trưởng Ban Nghiệp vụ thuế hải quan (Cục Hải quan) cho biết, năm 2026, Cục Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu NSNN theo Nghị quyết số 245/2025/QH15 ngày 13/11/2025 là 451.000 tỷ đồng, tăng 9,7% so với dự toán 2024.
Trước các yếu tố rủi ro tiếp tục gia tăng để hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN toàn ngành cần phải triển khai đồng bộ các giải pháp. Theo đó, ngành Hải quan đặt mục tiêu tiếp tục tập trung nguồn lực cải cách thể chế pháp luật về hải quan theo hướng hiện đại, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, phù hợp với các cam kết quốc tế và định hướng phát triển ngành Hải quan; rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, giảm thời gian thông quan nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ ngân sách. 
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong triển khai mô hình thông quan tập trung; mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, ngân hàng… để nâng cao hiệu quả quản lý thu.
Đồng thời, tăng cường rà soát nguồn thu, nắm chắc diễn biến thu theo từng địa bàn, từng loại hình, từng nhóm mặt hàng để kịp thời tham mưu giải pháp điều hành; kiểm soát chặt chẽ trị giá hải quan, mã số HS, xuất xứ, chính sách thuế, tránh để xảy ra gian lận dẫn đến thất thu NSNN; đẩy mạnh phân tích rủi ro; rà soát, xác định nhóm DN, mặt hàng rủi ro cao để đưa vào kế hoạch kiểm tra, giám sát trọng điểm.
Siết chặt công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan, kiểm tra tại trụ sở DN, tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn về khai báo thuế, chuyển giá, lợi dụng ưu đãi thuế quan.
Đặc biệt, ngành Hải quan sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về thuế và hải quan.
Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ, hướng dẫn DN chấp hành tốt pháp luật về thuế và hải quan, giải đáp vướng mắc kịp thời, hỗ trợ DN tận dụng chính sách ưu đãi đúng quy định; tăng cường tổ chức đối thoại với cộng đồng DN nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện.
Tuấn Ngọc
