Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, kéo theo nhu cầu ngày càng gia tăng đối với các dịch vụ chăm sóc dài hạn, chăm sóc sức khỏe, chăm sóc trẻ em và hỗ trợ người yếu thế. Sự kiện nhằm mở ra cách tiếp cận mới, coi kinh tế chăm sóc không chỉ là lĩnh vực an sinh xã hội mà còn là động lực tăng trưởng kinh tế bền vững, tạo việc làm và thúc đẩy bình đẳng giới.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), đến năm 2038, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ ở độ tuổi trên 60. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của xã hội.
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, đầu tư vào kinh tế chăm sóc mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Theo UN Women (2023), mỗi 1 USD đầu tư cho chăm sóc có thể tạo ra tới 4 USD lợi ích kinh tế, thông qua tăng năng suất lao động, tạo việc làm và cải thiện phúc lợi xã hội. Bên cạnh đó, các mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình đang được ghi nhận là chiến lược giúp doanh nghiệp giữ chân lao động, nâng cao sự gắn kết và giảm chi phí tuyển dụng.
Tại Việt Nam, phụ nữ hiện vẫn đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc không được trả lương, trung bình khoảng 3 giờ mỗi ngày, cao gần gấp đôi so với nam giới (Điều tra Quốc gia về sử dụng thời gian năm 2022). Thực trạng này tạo ra “gánh nặng kép” đối với phụ nữ, làm giảm cơ hội tham gia thị trường lao động và ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.
Phát biểu tại Diễn đàn, bà Mai Thị Diệu Huyền, Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VCCI), cho rằng kinh tế chăm sóc đang nổi lên như một lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng lớn, góp phần tạo việc làm bền vững, nâng cao năng suất lao động và tăng quyền kinh tế cho phụ nữ. Việc thúc đẩy các mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình sẽ giúp phụ nữ có điều kiện tham gia sâu hơn vào đời sống kinh tế xã hội.
Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam, bà Caroline T. Nyamayemombe, nhấn mạnh vai trò then chốt của khu vực doanh nghiệp trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc chất lượng, dễ tiếp cận, đồng thời bảo đảm điều kiện làm việc và an sinh cho lực lượng lao động trong ngành chăm sóc, phần lớn là phụ nữ. Theo bà, đầu tư cho kinh tế chăm sóc chính là đầu tư cho nguồn nhân lực và sự phát triển dài hạn của nền kinh tế.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, các đại biểu đến từ Cục Dân số (Bộ Y tế), Quỹ Dân số Liên hợp quốc, Tổ chức Lao động quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp đã trao đổi, chia sẻ về xu hướng già hóa dân số, tiềm năng phát triển ngành kinh tế chăm sóc tại Việt Nam, cũng như các mô hình kinh doanh đổi mới, lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững.
Các ý kiến tại Diễn đàn cho thấy, để kinh tế chăm sóc thực sự trở thành một trụ cột tăng trưởng xanh, bao trùm và bình đẳng giới, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, cùng với chính sách hỗ trợ phù hợp, đầu tư cho đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối hệ sinh thái chăm sóc trong thời gian tới.
Hậu Thạch (t/h)
