Điểm mới đáng chú ý của quy định lần này là việc mở rộng đối tượng chịu trách nhiệm. Không chỉ người trực tiếp hút, mà các cá nhân hoặc tổ chức để người khác sử dụng thuốc lá điện tử trong địa điểm thuộc quyền quản lý của mình cũng bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.
Song song với việc xử phạt người dùng, khâu kinh doanh và quảng bá sản phẩm cũng bị kiểm soát chặt chẽ hơn. Các cơ sở bán thuốc lá nếu không có biển báo cấm bán cho người dưới 18 tuổi sẽ bị phạt đến 3 triệu đồng. Những hành vi như bán hàng cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc thiếu cảnh báo sức khỏe có mức phạt lên đến 5 triệu đồng và đối diện với nguy cơ bị đình chỉ kinh doanh từ 1 đến 3 tháng. Đối với các vi phạm về in ấn, nhãn mác bao bì, mức phạt có thể lên tới 40 triệu đồng.
Trong khi các kênh bán hàng truyền thống bị thu hẹp, hoạt động tiếp thị thuốc lá điện tử đang có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ lên internet. Kết quả khảo sát cho thấy gần 35% điểm bán đã chuyển sang hình thức kinh doanh trực tuyến.
Các đối tượng bán hàng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để lách bộ lọc kiểm duyệt của các nền tảng mạng xã hội. Nhiều tài khoản sử dụng từ khóa mã hóa hoặc đổi tên sản phẩm thành hàng gia dụng, phụ kiện thông thường như gọi đầu pod là "đầu bàn chải điện" hay tinh dầu là "xịt thơm phòng". Sự biến tướng này khiến công tác giám sát trở nên khó khăn và vô tình làm tăng nguy cơ tiếp cận của giới trẻ dưới hình thức tưởng như vô hại.
Tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng thuốc lá điện tử đang gia tăng ở mức báo động. Dữ liệu từ Bộ Y tế chỉ ra rằng tỷ lệ sử dụng ở nhóm tuổi 13-17 đã tăng nhanh chóng trong những năm gần đây. Đáng lo ngại hơn, hơn 62% sinh viên được khảo sát tin rằng thuốc lá điện tử có thể giúp cai nghiện thuốc lá truyền thống.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), khẳng định đây là một ngộ nhận nguy hiểm. Thực tế, thuốc lá điện tử không chỉ chứa nicotine mà còn tiềm ẩn nhiều hóa chất độc hại, thậm chí bị pha trộn ma túy tổng hợp và các chất hướng thần. Độc tính của các chất này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh, tim mạch và nội tạng, gây khó khăn lớn cho việc chẩn đoán và điều trị khi xảy ra ngộ độc.
Trước những diễn biến phức tạp, các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát cần một giải pháp tổng thể. Bên cạnh các chế tài xử phạt nặng, cần có sự phối hợp nhịp nhàng giữa giáo dục, giám sát môi trường mạng và truyền thông để thay đổi nhận thức của giới trẻ về mối đe dọa từ thuốc lá thế hệ mới.
Tâm An
