Hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon tại Việt Nam sẽ được quản lý tập trung, thống nhất trên Hệ thống đăng ký quốc gia. Ảnh minh họa
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon tại Việt Nam sẽ được quản lý tập trung, thống nhất trên Hệ thống đăng ký quốc gia. Ảnh minh họa

Mã định danh duy nhất, không tái cấp sau khi hủy

Mã trong nước được sử dụng để định danh duy nhất từng hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc tín chỉ carbon trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam. Toàn bộ dữ liệu được lưu trữ dưới dạng điện tử và không được tái cấp sau khi đã hủy.

Cụ thể: Mã của hạn ngạch phát thải khí nhà kính gồm 6 ký tự. Mã của tín chỉ carbon gồm 9 ký tự.

Dải số sê-ri của hạn ngạch phát thải bao gồm mã trong nước kèm theo chuỗi 10 chữ số thể hiện thứ tự từng đơn vị trong tổng lượng hạn ngạch được phân bổ theo giai đoạn.

Đối với tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch trên sàn, dải sê-ri cũng gồm mã trong nước và chuỗi 10 chữ số xác định thứ tự từng tín chỉ trong tổng số tín chỉ của chương trình hoặc dự án được cấp.

Các cơ sở có thể thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, vay mượn, và sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ phát thải khí nhà kính theo quy định của pháp luật. Ảnh minh họa
Các cơ sở có thể thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, vay mượn, và sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ phát thải khí nhà kính theo quy định của pháp luật. Ảnh minh họa

Mỗi tổ chức chỉ có một tài khoản đăng ký

Theo quy định, mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được cấp duy nhất một tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia, kể cả khi có nhiều cơ sở trực thuộc thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải. Tài khoản này được sử dụng để quản lý, theo dõi và thực hiện nghĩa vụ tuân thủ hạn ngạch theo từng cơ sở.

Mã định danh tài khoản gắn với mã số thuế của đơn vị. Chủ tài khoản phải đăng ký và duy trì ít nhất hai cá nhân làm đầu mối liên hệ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Mọi yêu cầu nghiệp vụ phát sinh từ tài khoản đều phải được xác thực thông qua nền tảng định danh và xác thực điện tử của Cổng Dịch vụ công quốc gia. Các giao dịch sau khi xác thực có giá trị pháp lý tương đương văn bản có chữ ký của người đại diện hợp pháp.

Tăng cường minh bạch và kết nối dữ liệu

Hệ thống đăng ký quốc gia có chức năng ghi nhận và lưu trữ đầy đủ thông tin về chủ sở hữu, số lượng, mã trong nước, số sê-ri, trạng thái và lịch sử giao dịch. Dữ liệu do Bộ quản lý được xác định là dữ liệu gốc để đối chiếu khi có sai lệch giữa các hệ thống.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để đảm bảo tính minh bạch, bảo mật thông tin và công bố các báo cáo về tình hình sử dụng và giao dịch hạn ngạch, tín chỉ carbon.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để đảm bảo tính minh bạch, bảo mật thông tin và công bố các báo cáo về tình hình sử dụng và giao dịch hạn ngạch, tín chỉ carbon.

Việc trao đổi dữ liệu giữa Hệ thống đăng ký quốc gia với hệ thống lưu ký, thanh toán giao dịch carbon và hệ thống giao dịch carbon được ưu tiên thực hiện qua các kênh truyền dẫn riêng, an toàn hoặc thông qua các giao diện lập trình ứng dụng được mã hóa.

Hoạt động phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội phải tuân thủ quy định pháp luật về sàn giao dịch carbon và các biên bản phối hợp liên quan.

Việc đối soát dữ liệu về giao dịch, số dư sở hữu, tài khoản lưu ký được thực hiện định kỳ vào cuối mỗi ngày làm việc. Nếu phát hiện sai lệch, các bên sẽ phối hợp xác định nguyên nhân và khắc phục kịp thời.

Thông tin được cung cấp, sử dụng và trao đổi theo đúng quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin mạng và các quy định pháp luật liên quan.

Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon

Ngày 19/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước, tạo khung pháp lý cho việc tổ chức, vận hành thị trường carbon tại Việt Nam. Nghị định quy định các hoạt động như đăng ký, cấp mã, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch, cùng trách nhiệm quản lý và chế độ báo cáo, công bố thông tin.

Tiếp đó, ngày 9/2/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà ký ban hành Quyết định 263/QĐ-TTg phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025–2026.

Theo Quyết định này, tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm được phân bổ cho: 34 nhà máy nhiệt điện. 25 cơ sở sản xuất sắt thép. 51 cơ sở sản xuất xi măng. Tổng hạn ngạch năm 2025 là 243.082.392 tấn CO₂ tương đương; Tổng hạn ngạch năm 2026 là 268.391.454 tấn CO₂ tương đương.

Việc triển khai Hệ thống đăng ký quốc gia cùng khung pháp lý đồng bộ được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy minh bạch hóa giao dịch và tạo nền tảng vận hành chính thức thị trường carbon tại Việt Nam trong thời gian tới.

Hoàng Phương (t/h)