Theo cơ quan soạn thảo, sau khi thực hiện hợp nhất giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường, cơ cấu tổ chức của bộ mới đã được sắp xếp tinh gọn mạnh mẽ. Cụ thể, số lượng đầu mối đã giảm từ 55 xuống còn 29 đơn vị, tương ứng với tỷ lệ giảm hơn 45%. Qua thực tế vận hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, bộ máy hiện tại đã phân định rõ chức năng, nhiệm vụ với các bộ, ngành khác và hoàn toàn phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước.
Dù đề xuất giữ nguyên số lượng đơn vị cấp Bộ, dự thảo vẫn đặt mục tiêu tiếp tục tinh gọn các đầu mối bên trong. Đáng chú ý là chủ trương không tổ chức phòng trong Vụ, cụ thể sẽ bỏ quy định thành lập phòng thuộc Vụ Kế hoạch - Tài chính và Vụ Tổ chức cán bộ để đảm bảo tính chuyên sâu và giảm tầng nấc trung gian.
Trong tổng số 29 đầu mối được đề xuất duy trì, cơ cấu được chia thành ba nhóm chính:
Nhóm tham mưu tổng hợp (6 đơn vị): Gồm Văn phòng Bộ và 5 Vụ chuyên môn (Hợp tác quốc tế, Kế hoạch - Tài chính, Khoa học và Công nghệ, Pháp chế, Tổ chức cán bộ).
Nhóm quản lý chuyên ngành (19 Cục): Đây là các đơn vị có đối tượng quản lý rõ ràng, được điều chỉnh bởi các luật chuyên ngành như Cục Quản lý đất đai, Cục Môi trường, Cục Chăn nuôi và Thú y, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm... Việc giữ nguyên hệ thống các Cục được cho là sẽ tạo thuận lợi trong việc xây dựng thể chế và tổ chức thực thi pháp luật xuyên suốt.
Nhóm đơn vị sự nghiệp công lập (4 đơn vị): Bao gồm Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường; Trung tâm Khuyến nông quốc gia cùng hai cơ quan ngôn luận là Báo và Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường.
Bên cạnh việc ổn định tổ chức, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức trong công tác quản lý biên chế chuyên môn và sự thiếu thống nhất trong mô hình quản trị nội bộ giữa các đơn vị. Đối với những lĩnh vực có tính chất giao thoa như khai thác khoáng sản chiến lược, phát triển điện gió ngoài khơi hay quản lý an toàn thực phẩm, Bộ kiến nghị cần sớm xây dựng thêm các quy chế phối hợp liên ngành để nâng cao hiệu quả điều hành.
Sau khi Nghị định được ban hành, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ cụ thể hóa chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị trực thuộc và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý theo hướng hiện đại, tinh gọn và hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Tâm An
