Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng khẳng định, di sản văn hóa không chỉ là tài sản cần gìn giữ mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển. Theo ông, yêu cầu đặt ra là phải hài hòa giữa bảo tồn và khai thác, đưa di sản trở thành sản phẩm phục vụ phát triển, đồng thời góp phần định hình bản sắc và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Du lịch được xác định là cầu nối hiệu quả để lan tỏa các giá trị di sản vào thực tiễn.
Cà Mau hiện có 112 di tích được xếp hạng và 8 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó Đờn ca tài tử Nam Bộ đã được UNESCO ghi danh. Bên cạnh đó, các giá trị văn hóa đặc trưng như nghề gác kèo ong, Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc hay hệ sinh thái văn hóa rừng - biển tạo nên nguồn tài nguyên phong phú để phát triển du lịch văn hóa, sinh thái và cộng đồng.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lý Vỹ Triều Dương, việc khai thác di sản phục vụ du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu tính liên kết; hạ tầng và dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn lực đầu tư và sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng còn hạn chế. Từ thực trạng này, ngành văn hóa, thể thao và du lịch đề xuất một loạt giải pháp trọng tâm như hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh số hóa dữ liệu di sản; phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng; tăng cường liên kết vùng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Trên cơ sở các tham luận và ý kiến đóng góp tại hội thảo, Cà Mau định hướng tái cấu trúc phát triển du lịch di sản theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, chú trọng chiều sâu trải nghiệm và năng lực cạnh tranh. Việc ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và quảng bá di sản được xem là xu hướng tất yếu, song song với đầu tư hạ tầng và xây dựng hệ sinh thái du lịch có sự tham gia của người dân và doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Quốc Thanh cho biết, các ý kiến tại hội thảo đã góp phần làm rõ hướng đi từ “bảo tồn” sang “phát huy” giá trị di sản gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển bền vững. Trong thời gian tới, ngành sẽ tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách; lồng ghép nội dung bảo tồn di sản vào quy hoạch phát triển du lịch; huy động nguồn lực xã hội; đẩy mạnh đào tạo nhân lực và xúc tiến, quảng bá. Mục tiêu là xây dựng thương hiệu du lịch Cà Mau mang bản sắc riêng, có sức cạnh tranh và phát triển lâu dài. 
Để di sản thực sự trở thành động lực tăng trưởng, địa phương cần chiến lược dài hạn, cơ chế xã hội hóa hiệu quả và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và ứng dụng công nghệ sẽ là nền tảng để nâng cao hiệu quả khai thác.
Cà Mau đang từng bước chuyển hóa di sản thành nguồn lực phát triển, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, vừa mở rộng không gian tăng trưởng cho ngành du lịch trong giai đoạn mới.
L.T
