Cụ thể, ngày 27/10/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 23535/CHQ-GSQL gửi các Chi cục Hải quan khu vực về việc cập nhật danh sách cảnh báo rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Động thái này được triển khai trên cơ sở thông báo tại Văn bản số 8744/BCT-PVTM ngày 22/10/2026 của Bộ Công Thương nhằm thực hiện Quyết định số 824/QĐ-TTg ngày 4/7/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ” cùng Nghị quyết số 119/NQ-CP ngày 31/12/2019 của Chính phủ về các biện pháp cấp bách phòng, chống gian lận xuất xứ và chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.
Theo chỉ đạo của Cục Hải quan, các Chi cục Hải quan khu vực căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để tổ chức theo dõi, kiểm soát chặt chẽ và nhận diện sớm các dấu hiệu rủi ro đối với những lô hàng thuộc diện cảnh báo. Danh sách cập nhật đợt này tập trung vào các nhóm ngành hàng chủ lực gồm: Gỗ và sản phẩm từ gỗ; sắt thép và các sản phẩm kim loại; vật liệu xây dựng; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất, nhựa và sản phẩm từ nhựa; xơ, sợi, hàng dệt may cùng một số nhóm mặt hàng tiêu dùng khác.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, thông tin cảnh báo là cơ sở quan trọng để các đơn vị chủ động rà soát quy trình sản xuất, hoạt động xuất nhập khẩu và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hợp pháp của hàng hóa khi cơ quan chức năng yêu cầu kiểm tra, xác minh.
Bên cạnh đó, thời gian qua, lực lượng Hải quan đã triển khai đồng bộ các quy trình nghiệp vụ kiểm tra xuất xứ hàng hóa, qua đó kịp thời phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm, góp phần chống thất thu ngân sách nhà nước và bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, trước bối cảnh thương mại quốc tế diễn biến phức tạp, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng sản xuất cùng sự bùng nổ của hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác kiểm soát nguồn gốc hàng hóa.
Thực tế cho thấy, các hành vi lợi dụng xuất xứ Việt Nam để né thuế, lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, hợp thức hóa nguồn gốc và chuyển tải bất hợp pháp đang có xu hướng gia tăng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan thực thi pháp luật.
Thành Nam
