Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân
Mù Cang Chải là xã vùng cao, đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, cách trung tâm hành chính tỉnh khoảng 180 km về phía Tây Bắc. Toàn xã có hơn 2.720 hộ dân với trên 14.260 nhân khẩu thuộc 11 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm hơn 81%.
Được thành lập trên cơ sở sắp xếp thị trấn Mù Cang Chải và các xã Chế Cu Nha, Kim Nọi, Mồ Dề thuộc tỉnh Yên Bái trước đây, xã có địa bàn rộng, dân cư phân bố không tập trung, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn. Việc phổ biến kiến thức pháp luật, chăm sóc sức khỏe và vận động thay đổi những tập quán chưa phù hợp trong hôn nhân, gia đình vì thế cần có sự tham gia của chính quyền, các tổ chức đoàn thể và người dân.
Tại các thôn vùng cao Mù Cang Chải, những buổi truyền thông về bình đẳng giới, hôn nhân và gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng, chống tảo hôn và bảo vệ trẻ em được tổ chức thông qua sinh hoạt cộng đồng, họp thôn, hoạt động tại trường học. Các nhóm trên mạng xã hội cũng được sử dụng để phổ biến thông tin, giúp người dân có thêm kênh tiếp cận kiến thức pháp luật.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, xã Mù Cang Chải đã tổ chức 44 đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thu hút hơn 3.000 lượt người tham gia. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ trẻ em, đặc biệt là những hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống đối với sức khỏe và tương lai của thanh thiếu niên.
Không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định, hoạt động tuyên truyền còn hướng đến giúp người dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của gia đình trong giáo dục con em, bảo vệ quyền học tập và chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Đáng chú ý, phụ nữ là một trong những lực lượng tích cực tham gia các hoạt động này. Sau những buổi tuyên truyền, nhiều chị em đã chủ động trao đổi với người thân, hướng dẫn con em tìm hiểu các quy định về độ tuổi kết hôn, trách nhiệm xây dựng gia đình và những ảnh hưởng của việc kết hôn sớm.
Chị Sùng Thị Mú, thôn Háng Đăng Dê chia sẻ, các buổi tuyên truyền của cán bộ xã giúp chị em phụ nữ có thêm kiến thức pháp luật để giáo dục con cái, định hướng cho con lựa chọn tương lai. Theo chị, kết hôn khi chưa đủ tuổi không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến việc học tập và cuộc sống sau này.
Những cuộc trao đổi trong gia đình về độ tuổi kết hôn, quyền học tập và trách nhiệm của cha mẹ đối với con cái cũng góp phần đưa kiến thức pháp luật vào đời sống thường ngày, thay đổi dần những quan niệm chưa phù hợp trong hôn nhân.
Phát huy vai trò cộng đồng, từng bước thay đổi nhận thức
Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mù Cang Chải chú trọng triển khai các hoạt động thuộc Dự án 8 về thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề xã hội cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hội phối hợp kiện toàn các tổ truyền thông cộng đồng tại các thôn, tổ chức tập huấn, nâng cao kỹ năng cho cán bộ cơ sở và tuyên truyền viên. Các hình thức tuyên truyền được đa dạng hóa, kết hợp trao đổi trực tiếp với sân khấu hóa, hội thi tuyên truyền viên, giúp người dân dễ tiếp cận, ghi nhớ và vận dụng kiến thức vào cuộc sống.
Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mù Cang Chải chia sẻ, phụ nữ vừa là đối tượng cần được trang bị kiến thức, vừa có vai trò trực tiếp vận động, thay đổi nhận thức trong gia đình và cộng đồng. Hội chú trọng duy trì hoạt động tuyên truyền thường xuyên tại các thôn, bản, nhất là những địa bàn còn tiềm ẩn nguy cơ tảo hôn.
Bên cạnh phổ biến kiến thức, các tổ truyền thông cộng đồng còn tạo điều kiện để người dân trao đổi, tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp những vấn đề liên quan đến hôn nhân, gia đình và bảo vệ phụ nữ, trẻ em.
Theo chị Giàng Thị Sua, thôn Dề Thàng, qua các buổi truyền thông, người dân có thêm kiến thức để tự bảo vệ bản thân và con em. Những vấn đề trước đây chưa biết trao đổi với ai, nay có thể tìm đến cán bộ cơ sở hoặc Hội Phụ nữ để được hướng dẫn, hỗ trợ.
Cùng với Hội Phụ nữ, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp vận động người dân chấp hành pháp luật, phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn và các gia đình trong giáo dục thanh thiếu niên.
Ông Giàng A Tạng, Phó Chủ tịch UBND xã Mù Cang Chải cho biết, địa phương lồng ghép tuyên truyền pháp luật về phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ và hoạt động của các tổ chức đoàn thể. Nội dung tuyên truyền được chú trọng đối với thanh thiếu niên và những nhóm có nguy cơ, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Theo thông tin từ xã Mù Cang Chải, trong năm 2026, tỷ lệ tảo hôn tại xã Mù Cang Chải đã giảm so với những năm trước, trên địa bàn không ghi nhận trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục duy trì các hoạt động tuyên truyền tại cơ sở, tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong giáo dục thanh thiếu niên.
Ở vùng cao Mù Cang Chải, việc đưa kiến thức pháp luật đến người dân không chỉ góp phần phòng ngừa tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống mà còn nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, bảo vệ phụ nữ và trẻ em. Sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, người có uy tín và từng gia đình đang góp phần đưa những quy định của pháp luật trở nên gần gũi hơn với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.
Hải Minh
