Sản xuất chè an toàn và những đòi hỏi khắt khe từ thực tiễn
Trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe về các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, ngành chè Thái Nguyên đã nhận thức rõ rằng chất lượng phải là ưu tiên hàng đầu. Thực tế cho thấy các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản luôn đưa ra những rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và quy trình canh tác. Điều này đòi hỏi người trồng chè phải thay đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.
Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên đang sở hữu trên 23,7 nghìn héc-ta chè với sản lượng năm 2025 đạt gần 285 nghìn tấn chè búp tươi. Đây là con số ấn tượng minh chứng cho tiềm năng to lớn của địa phương. Tuy nhiên, sản lượng lớn mới chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ để gia tăng giá trị kinh tế chính là quy trình sản xuất sạch. Chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn tạo nên một mô hình khép kín từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu hoạch cho đến chế biến và tiêu thụ. Quy trình này được quản lý chặt chẽ bởi các cơ quan chức năng giúp loại bỏ những yếu tố rủi ro và đảm bảo sự minh bạch về nguồn gốc sản phẩm.
Việc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP hay GlobalGAP và hướng tới sản xuất hữu cơ đã không còn là khái niệm xa lạ đối với người dân xứ Trà. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, mà còn bảo vệ chính môi trường sống và sức khỏe của người sản xuất. Khi các chuỗi cung ứng được thiết lập thành công, tất cả các bên tham gia từ hộ nông dân đến hợp tác xã và doanh nghiệp phân phối đều được hưởng lợi ích kinh tế bền vững hơn.
Đặt chữ Tâm trong từng sản phẩm chè an toàn
Một trong những yếu tố làm nên sự khác biệt của chè Thái Nguyên chính là cái “Tâm” của người làm trà. Không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định kỹ thuật, nhiều hợp tác xã và hộ dân tại Thái Nguyên đã chủ động tìm tòi những phương thức canh tác bền vững nhất. Họ hiểu rằng một sản phẩm tốt không chỉ ở hương vị “tiền chát hậu ngọt” đặc trưng, mà còn phải thực sự an toàn từ lõi sản phẩm.
Tại các vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng hay trại Cài, phong trào sản xuất hữu cơ đang lan tỏa mạnh mẽ. Người nông dân dần từ bỏ việc sử dụng phân bón hóa học và thay thế bằng phân hữu cơ cũng như các chế phẩm sinh học. Việc quản lý dịch hại bằng các phương pháp tự nhiên không chỉ giúp cây chè sinh trưởng bền bỉ mà còn giúp hương vị trà trở nên tinh khiết và đậm đà hơn. Từng búp chè được hái bằng tay trong sương sớm mang theo tâm huyết của người trồng và cả sự trân trọng đối với món quà từ thiên nhiên.
Sự chủ động này xuất phát từ mong muốn giữ vững danh tiếng cho trà Thái Nguyên. Nhiều nghệ nhân làm trà chia sẻ rằng, làm chè an toàn tuy tốn nhiều công sức và chi phí hơn - nhưng bù lại sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó với mức giá cao. Sự tin tưởng của khách hàng chính là phần thưởng lớn nhất cho sự tận tâm của họ. Đây cũng chính là giá trị cốt lõi để xây dựng một thương hiệu chè bền vững trong lòng người yêu trà.
Nỗ lực đưa chè trở thành cây tỷ đô theo định hướng chiến lược
Khát vọng đưa chè Thái Nguyên trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với giá trị tỷ đô đã được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 03/02/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Nghị quyết về phát triển ngành chè Thái Nguyên giai đoạn 2025-2030 đã vạch ra một lộ trình bài bản với những đột phá về khoa học công nghệ và liên kết chuỗi giá trị.
Tính đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh đã có 54 chuỗi sản phẩm chè được xác nhận là sản phẩm chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Kết quả này không chỉ là những con số báo cáo khô khan, mà là minh chứng cho sự nỗ lực bền bỉ của chính quyền và nhân dân trong việc nâng cao uy tín thương hiệu. Những chuỗi sản phẩm này đóng vai trò là hạt nhân thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa ngành trà. Chúng tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa sản xuất và thị trường giúp sản phẩm chè Thái Nguyên hiện diện ngày càng sâu rộng tại các hệ thống siêu thị lớn và sàn thương mại điện tử quốc tế.
Để đạt được mục tiêu tỷ đô, tỉnh đang tập trung vào việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng mã số vùng trồng cũng như chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm trà. Việc đầu tư vào hạ tầng chế biến sâu như trà túi lọc hay tinh chất trà và trà đóng chai cũng đang được khuyến khích để đa dạng hóa phân khúc khách hàng. Điều này giúp tận dụng tối đa giá trị từ cây chè thay vì chỉ bán chè búp khô truyền thống.
Hành trình của cây chè Thái Nguyên từ nương đồi đến tách trà thơm trên bàn của người tiêu dùng thế giới là hành trình của sự kiên trì và đổi mới. Với nền tảng từ 54 chuỗi cung ứng an toàn và định hướng chiến lược rõ ràng từ Nghị quyết 11, chè Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội lớn để vươn mình mạnh mẽ. Sự kết hợp giữa bí quyết truyền thống và tiêu chuẩn an toàn hiện đại chắc chắn sẽ giúp “Đệ nhất danh trà” không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn trở thành một thương hiệu toàn cầu giá trị.
Tâm An
