Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1413/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.
Đây được xem là một trong những đề án có quy mô cải cách lớn nhất đối với lĩnh vực tài chính trong nhiều năm qua, hướng tới xây dựng thị trường tài chính phát triển đồng bộ, hiện đại, có cấu trúc cân bằng giữa các thị trường ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm; nâng cao khả năng huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Hướng tới thị trường tài chính hiện đại, minh bạch và hội nhập
Theo Đề án, đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu xây dựng thị trường tài chính có khả năng chống chịu cao, vận hành theo chuẩn mực quốc tế, trong đó thị trường chứng khoán giữ vai trò trọng yếu trong huy động vốn trung và dài hạn, còn hệ thống ngân hàng phát triển an toàn, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Đề án xác định phát triển thị trường vốn theo hướng công khai, minh bạch, tăng quy mô và chiều sâu, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng. Cùng với đó là nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và các định chế tài chính trung gian.
Một trong những mục tiêu đáng chú ý là phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức nhằm tạo sự cân bằng với nhà đầu tư cá nhân. Đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và thị trường chứng khoán phấn đấu đạt khoảng 15% GDP; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP, trong khi quy mô tài sản các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm giai đoạn 2026-2030.
Bên cạnh đó, Chính phủ đặt mục tiêu hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, phát triển ngân hàng số, tài chính toàn diện, nâng cao chất lượng tín dụng và bảo đảm an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Đáng chú ý, Đề án yêu cầu hoàn thiện hạ tầng tài chính theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối quốc tế. Hệ thống thanh toán sẽ được nâng cấp để có khả năng kết nối với các hệ thống thanh toán song phương và đa phương của khu vực và thế giới chậm nhất vào năm 2028. Cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở cũng sẽ được triển khai trong năm 2027, tạo nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm đầu tư mới.
Ban hành cơ chế đột phá, thúc đẩy vốn xanh và chuyển đổi số
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Đề án đề ra 8 nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện thể chế, phát triển sản phẩm tài chính, mở rộng cơ sở nhà đầu tư, nâng cao năng lực các định chế tài chính trung gian, hiện đại hóa hạ tầng thị trường, đổi mới công tác giám sát, tăng cường hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Về thể chế, Chính phủ sẽ rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật chuyên ngành, đồng thời nghiên cứu xây dựng Luật Quản lý, giám sát thị trường tài chính và dịch vụ tài chính nhằm tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất cho toàn bộ hoạt động của thị trường tài chính trong giai đoạn phù hợp.
Ở góc độ phát triển thị trường, Đề án đặt ra lộ trình xây dựng thị trường vốn xanh, phát triển các sản phẩm như cổ phiếu xanh, trái phiếu doanh nghiệp xanh, quỹ đầu tư ESG và Bộ chỉ số chứng khoán xanh theo thông lệ quốc tế, góp phần thu hút dòng vốn đầu tư bền vững.
Đối với hệ thống ngân hàng, Chính phủ định hướng hình thành các ngân hàng có quy mô lớn, đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực; khuyến khích các ngân hàng thương mại quan trọng áp dụng sớm các tiêu chuẩn an toàn theo Basel III, đồng thời tiếp tục xử lý nợ xấu, hạn chế sở hữu chéo và chuyển mạnh từ phương thức giám sát tuân thủ sang giám sát dựa trên rủi ro.
Đề án cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, thanh toán, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ công tác quản lý, giám sát thị trường giai đoạn 2030-2035; đồng thời phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, an ninh mạng và quản trị rủi ro tài chính.
Theo Chính phủ, việc triển khai Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính không chỉ tạo nền tảng cho quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán, phát triển Trung tâm tài chính quốc tế và mở rộng hội nhập tài chính, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, tạo động lực huy động vốn cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Hậu Thạch (t/h)
