Chỉ thị đánh giá, thời gian qua, việc thực hiện Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 25/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021–2030” đã được các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc triển khai, đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác quản lý đô thị từng bước chuyển hướng theo mô hình tăng trưởng xanh, thông minh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn bộc lộ những tồn tại, bất cập. Một số nơi còn lúng túng trong lồng ghép yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu vào quy hoạch; cơ chế, chính sách chưa đồng bộ; hệ thống hạ tầng kỹ thuật còn thiếu tính liên kết, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương khẩn trương, tiếp tục triển khai đầy đủ các nhiệm vụ đã được giao tại Quyết định số 438/QĐ-TTg và các chỉ đạo liên quan, bảo đảm hiệu quả, thiết thực, đúng quy định pháp luật.
Bộ Xây dựng đồng thời có trách nhiệm theo dõi, giám sát nội dung phát triển đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu trong công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị; bảo đảm tính minh bạch, thống nhất, loại bỏ tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống quy định.
Về thể chế, Chỉ thị yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chính sách và hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn về phát triển đô thị tăng trưởng xanh; phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị xanh, thông minh; xây dựng định mức kinh tế – kỹ thuật cho vật liệu xanh, công trình xanh, công trình sử dụng năng lượng hiệu quả. Các nhiệm vụ này gắn với việc triển khai các quyết định trước đây của Thủ tướng Chính phủ về phát triển đô thị tăng trưởng xanh và đô thị thông minh bền vững.
Đối với địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật trong từng khu vực, trong toàn đô thị và với các vùng phụ cận. Đồng thời, thiết lập hệ thống theo dõi, giám sát quá trình phát triển đô thị dựa trên bộ chỉ tiêu cụ thể về tăng trưởng xanh và khả năng thích ứng biến đổi khí hậu, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.
Thủ tướng cũng yêu cầu phân công rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền, chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành hạ tầng kỹ thuật trong phòng, chống và khắc phục hậu quả ngập lụt, sạt lở. Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, nâng cao kỹ năng ứng phó thiên tai cho cộng đồng dân cư phải được tăng cường, coi đây là yếu tố nền tảng của một đô thị an toàn, bền vững.
Chỉ thị số 04/CT-TTg đặt ra yêu cầu cao hơn về kỷ cương, trách nhiệm và tính thực chất trong phát triển đô thị. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động sâu rộng, việc chuyển từ nhận thức sang hành động cụ thể, đồng bộ sẽ là thước đo năng lực quản trị và tầm nhìn phát triển dài hạn của từng địa phương và của cả quốc gia.
Hậu Thạch (t/h)
