Chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM trực tiếp phân tích tình huống bạo lực học đường tại phường Bàn Cờ

Ngày 2/11, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11, phường Bàn Cờ, TP.HCM tổ chức hội nghị tuyên truyền Luật Giáo dục tại Trường THCS Bàn Cờ, kết hợp diễn tiểu phẩm, xử lý tình huống thực tế nhằm giúp học sinh nhận diện, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực học đường.

Thực hiện Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ngăn chặn, đẩy lùi bạo lực học đường và Kế hoạch số 3401/KH-UBND ngày 26/10/2026, UBND phường Bàn Cờ phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, các tổ chức chính trị - xã hội và Trường THCS Bàn Cờ tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Giáo dục và diễn tiểu phẩm, xử lý tình huống về bạo lực học đường.

Tham dự hội nghị có bà Ung Thị Xuân Hương, nguyên Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, Chủ tịch Hội Luật gia, báo cáo viên pháp luật TP.HCM; bà Y Thắng, Phó Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật Sở Tư pháp TP.HCM.

Về phía lãnh đạo phường Bàn Cờ có ông Phạm Đăng Nam, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND phường; ông Bùi Duy Hưng, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường; Trung tá Nguyễn Ngọc Giáp, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự phường.

Về phía nhà trường có bà Nguyễn Thị Thanh Tuyền, Hiệu trưởng Trường THCS Bàn Cờ; bà Đỗ Thị Huỳnh Nga và ông Lê Thanh Huy, Phó Hiệu trưởng nhà trường. Cùng tham dự còn có lực lượng tuyên truyền viên, tập huấn viên phường, giáo viên và học sinh Trường THCS Bàn Cờ.

Sân khấu hóa tuyên truyền, đưa tình huống học đường đến gần học sinh

Điểm đáng chú ý của hội nghị là việc đổi mới phương thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật thông qua hình thức diễn tiểu phẩm và xử lý tình huống. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức bằng phương pháp thuyết trình, những tình huống gần gũi với đời sống học đường được sân khấu hóa, giúp học sinh dễ tiếp cận, dễ ghi nhớ và chủ động nhận diện các hành vi có nguy cơ dẫn đến bạo lực.

Tại chương trình, các đại biểu, giáo viên và học sinh được theo dõi hai tiểu phẩm gồm “Sức mạnh phía sau bàn phím” và “Nói không với tiêu cực và bạo lực học đường”.

Sau mỗi tiểu phẩm, bà Ung Thị Xuân Hương trực tiếp chủ trì, phân tích và xử lý các tình huống được đặt ra. Thông qua hình thức trao đổi, khảo sát nhanh học sinh và giải đáp các vấn đề phát sinh từ tình huống, báo cáo viên giúp người tham dự nhìn nhận rõ hơn bản chất của bạo lực học đường, những hệ lụy cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc phòng ngừa, ngăn chặn.

Nhận diện nhiều hình thức bạo lực, không chỉ là hành vi đánh nhau

Phân tích về vấn đề này, bà Ung Thị Xuân Hương cho biết, bạo lực học đường đang trở thành một trong những vấn đề nhức nhối trong đời sống xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường giáo dục, tâm lý, nhân cách và tương lai của thế hệ trẻ.

Theo bà Hương, bạo lực học đường không chỉ dừng lại ở những vụ việc đánh nhau, gây thương tích mà còn xuất hiện dưới nhiều hình thức như bắt nạt, cô lập, xúc phạm danh dự, nhân phẩm và bạo lực tinh thần trên không gian mạng.

Từ góc độ pháp lý, bạo lực học đường được nhận diện qua các hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và những hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp học độc lập.

Báo cáo viên cũng phân tích các hình thức bạo lực phổ biến, gồm bạo lực thể chất như đánh đập, xô đẩy, bứt tóc, trấn lột, xé quần áo; bạo lực ngôn từ và tinh thần thông qua chửi rủa, đe dọa, sỉ nhục, miệt thị, chế nhạo; bạo lực xã hội bằng cách tẩy chay, xua đuổi, lập nhóm cô lập một học sinh khỏi tập thể.

Bên cạnh đó, bạo lực tình dục với các hành vi quấy rối, xâm hại hoặc ép buộc liên quan đến tình dục và bạo lực trực tuyến thông qua tin nhắn đe dọa, bình luận ác ý, bôi nhọ, phát tán hình ảnh xấu của học sinh trên mạng xã hội cũng là những dạng hành vi cần được nhận diện, ngăn chặn.

Đáng lưu ý, hậu quả của bạo lực học đường không chỉ là những tổn thương thể chất mà còn có thể để lại những vết hằn tâm lý lâu dài. Về thể chất, nạn nhân có thể bị thương tích, đau đớn kéo dài, tàn tật hoặc nguy hiểm đến tính mạng. Về tinh thần, các em có thể rơi vào trạng thái lo âu, hoảng sợ, ám ảnh tâm lý, tự ti, thậm chí có suy nghĩ tự làm hại bản thân.

Không dừng lại ở đó, bạo lực học đường còn khiến học sinh sa sút kết quả học tập, sợ đến trường, bỏ học hoặc hình thành nhận thức lệch lạc, dễ sử dụng bạo lực để giải quyết những mâu thuẫn trong cuộc sống.

Làm rõ trách nhiệm pháp lý và sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, xã hội

Một nội dung được báo cáo viên đặc biệt lưu ý là trách nhiệm pháp lý đối với hành vi bạo lực học đường. Tùy theo tính chất, mức độ và độ tuổi của người vi phạm, hành vi có thể dẫn đến những trách nhiệm pháp lý khác nhau.

Cụ thể, đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, hành vi vi phạm hành chính do lỗi cố ý có thể bị xử phạt theo quy định, với hình thức cảnh cáo hoặc áp dụng các biện pháp giáo dục tại trường học. Về trách nhiệm dân sự, người gây thiệt hại hoặc cha mẹ, người giám hộ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về sức khỏe, danh dự, nhân phẩm cho nạn nhân theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, người thực hiện hành vi còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh như cố ý gây thương tích hoặc làm nhục người khác.

Từ những phân tích trên, bà Ung Thị Xuân Hương nhấn mạnh, phòng, chống bạo lực học đường không phải là trách nhiệm riêng của nhà trường mà cần sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa ba trụ cột: Gia đình, nhà trường và xã hội.

Trong đó, gia đình cần quan tâm lắng nghe, chia sẻ với con cái, giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường sống lành mạnh và phối hợp với nhà trường, các tổ chức đoàn thể trong quản lý, giáo dục học sinh.

Đối với nhà trường, cần phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi bạo lực; xử lý nghiêm túc nhưng nhân văn đối với hành vi vi phạm; tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho giáo viên, học sinh và kết nối chặt chẽ với phụ huynh.

Về phía xã hội, các lực lượng công an địa phương, tổ chức đoàn thể, cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng mạng và truyền thông cũng cần phát huy vai trò trong việc phát hiện, ngăn chặn và bảo vệ học sinh trước các hành vi bạo lực.

Thông qua những tình huống thực tế tại hội nghị, báo cáo viên hướng đến việc giúp học sinh hiểu rằng mỗi người đều có trách nhiệm xây dựng tình bạn đẹp, biết tôn trọng, chia sẻ, không cổ súy hay tiếp tay cho hành vi bạo lực. Đặc biệt, cần mạnh dạn lên tiếng, không im lặng khi chứng kiến bạo lực học đường.

Trần Minh