Trong nhiều năm qua, cây chuối đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực tại nhiều địa phương của tỉnh Phú Thọ như Liên Châu, Bản Nguyên, Cẩm Khê, Hoàng Cương, Đan Thượng, Vĩnh Chân... Nhờ điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, chuối sinh trưởng tốt, cho năng suất ổn định, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều hộ nông dân. Từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ, cây chuối từng bước được phát triển theo hướng hàng hóa, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, nhiều địa phương và hợp tác xã đã đẩy mạnh sản xuất chuối theo hướng an toàn, tập trung và chuyên nghiệp. Việc áp dụng các tiêu chuẩn canh tác, xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất với tiêu thụ đang góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo nền tảng cho chuối Phú Thọ mở rộng thị trường và gia tăng giá trị.
Tiêu biểu là Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quỳnh Lâm tại xã Bản Nguyên, đơn vị đã mạnh dạn đầu tư xây dựng chuỗi liên kết sản xuất chuối quy mô lớn, lấy chất lượng làm yếu tố cốt lõi. Mô hình không chỉ giúp hình thành vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm mà còn tạo sự gắn kết giữa hợp tác xã và người dân, góp phần phát triển ngành hàng chuối theo hướng bền vững.
Theo ông Hán Quang Vinh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quỳnh Lâm, hiện HTX có gần 800 thành viên tham gia liên kết tiêu thụ chuối với tổng diện tích gần 50ha, gồm gần 30ha chuối tiêu và khoảng 20ha chuối tây. Trong đó, 6ha chuối tiêu được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Các vùng trồng được quy hoạch đồng bộ, cây trồng theo hàng, khoảng cách hợp lý, tạo thuận lợi cho việc chăm sóc, thu hoạch và kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Ông Vinh cho biết, chuối tiêu thường được xuống giống vào đầu năm âm lịch để kịp thu hoạch vào dịp Tết Nguyên đán - thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh. Sau khoảng một năm chăm sóc, cây bắt đầu cho thu hoạch. Khi thị trường thuận lợi, mỗi buồng chuối tiêu có giá từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng, góp phần mang lại nguồn thu ổn định và nâng cao thu nhập cho các hộ trồng chuối.
Bên cạnh mở rộng diện tích, Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quỳnh Lâm đặc biệt chú trọng chuẩn hóa quy trình sản xuất nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Các thành viên được hướng dẫn áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, sử dụng phân bón hợp lý, ưu tiên các biện pháp canh tác an toàn và hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học, đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm.
Nhờ đó, sản phẩm chuối tiêu Bản Nguyên ngày càng khẳng định được thương hiệu trên thị trường. Đến nay, sản phẩm đã được cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể và đạt chứng nhận OCOP 3 sao, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị kinh tế.
Toàn tỉnh hiện có khoảng 6,7 nghìn ha chuối, trong đó diện tích cho thu hoạch đạt khoảng 6,4 nghìn ha, sản lượng hằng năm trên 171 nghìn tấn. Đây là một trong những cây ăn quả chủ lực, đóng góp quan trọng vào giá trị sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, các địa phương và hợp tác xã đang đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu nhằm nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm.
Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất không chỉ giúp chuối Phú Thọ đáp ứng yêu cầu của các hệ thống phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu, mà còn tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất của người dân. Từ chỗ chú trọng sản lượng, các hộ trồng chuối ngày càng quan tâm hơn đến chất lượng, an toàn thực phẩm, ghi chép nhật ký sản xuất và kiểm soát vật tư đầu vào, từng bước hình thành nền sản xuất chuyên nghiệp, bền vững.
Cùng với chuyển đổi số trong nông nghiệp, việc ứng dụng mã QR và công nghệ truy xuất nguồn gốc đang mở ra nhiều cơ hội cho chuối Phú Thọ. Khi mỗi sản phẩm đều có thông tin minh bạch về vùng trồng và quy trình canh tác, niềm tin của người tiêu dùng được nâng cao, đồng thời tạo lợi thế để sản phẩm mở rộng thị trường, nâng cao thu nhập cho người trồng và khẳng định vị thế của chuối Phú Thọ trên thị trường.
Chi Chi (t/h)
