Triển khai từ năm 2018, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã thu hút nhiều hợp tác xã (HTX) tham gia phát triển các sản phẩm chủ lực, đặc trưng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, từng bước hình thành chuỗi giá trị bền vững và mở rộng thị trường tiêu thụ. Song song với việc nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô và nâng hạng sản phẩm OCOP, tỉnh Phú Thọ luôn chú trọng lồng ghép các giải pháp bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.
Là một trong những đơn vị tham gia Chương trình OCOP từ những năm đầu, HTX Mì gạo Hùng Lô (phường Vân Phú) không ngừng đầu tư, đổi mới công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Đến nay, HTX phát triển gần 10 dòng sản phẩm như mì gạo, mì phở, mì rau củ quả, miến rong…, trong đó sản phẩm "Mì gạo sạch sinh ra từ làng Hùng Lô" được công nhận đạt OCOP 5 sao.
Theo ông Cao Đăng Duy, Giám đốc HTX Mì gạo Hùng Lô, để đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm, HTX đã đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, từng bước thay thế phương thức sản xuất thủ công truyền thống. Đồng thời, hệ thống xử lý nước thải được đầu tư đồng bộ, góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường trong quá trình sản xuất.
Bên cạnh đổi mới công nghệ, HTX còn ưu tiên sử dụng nguồn nguyên liệu gạo chất lượng cao từ các vùng sản xuất tập trung, kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình sản xuất để tạo ra những sản phẩm an toàn, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Mô hình này không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm OCOP mà còn cho thấy hiệu quả của việc phát triển sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển bền vững.
Nhiều chủ thể OCOP đã chuyển sang sử dụng bao bì thân thiện với môi trường, dễ tái chế, góp phần giảm rác thải và nâng cao giá trị sản phẩm.
Các ngành, địa phương tăng cường hỗ trợ chủ thể OCOP ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng vùng nguyên liệu bền vững và sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh kiểm tra việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường trong sản xuất.
Nhờ công tác tuyên truyền, nhận thức của các chủ thể OCOP về bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao. Nhiều cơ sở chủ động gắn phát triển sản xuất với mục tiêu phát triển bền vững.
Nhiều chủ thể đã đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng quy trình sản xuất sạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát sinh chất thải, tạo ra các sản phẩm xanh, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng.
Chương trình OCOP ngày càng phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế nông thôn. Từ các sản phẩm đặc sản, truyền thống, nhiều chủ thể đã đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng và hướng đến sản xuất xanh, thân thiện với môi trường.
Đến nay, toàn tỉnh có gần 700 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, gồm 6 sản phẩm 5 sao, 106 sản phẩm 4 sao và 584 sản phẩm 3 sao. Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, các HTX, tổ hợp tác và doanh nghiệp ngày càng chú trọng bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Để nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP gắn với bảo vệ môi trường, tỉnh triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như quy định khu vực không được phép chăn nuôi, hỗ trợ di dời cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu dân cư, đồng thời nhân rộng các mô hình thu gom, phân loại và xử lý rác thải hữu cơ bằng chế phẩm sinh học.
UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026 - 2030, phấn đấu mỗi năm tiêu chuẩn hóa, nâng hạng và phát triển mới từ 50 - 55 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên; ưu tiên nâng sản phẩm từ 3 sao lên 4 - 5 sao, mở rộng vùng nguyên liệu ổn định và tăng cường kết nối tiêu thụ.
Thông qua các giải pháp trên, tỉnh hướng tới phát triển Chương trình OCOP theo hướng bền vững, góp phần bảo tồn làng nghề, nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường tiêu thụ và hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường.
Chi Chi (t/h)
