Đà Nẵng: Xã Thu Bồn xây dựng Đề án nông thôn mới, hướng đến phát triển bền vững

Lắng nghe tiếng nói Nhân dân, tạo đồng thuận trên hành trình về đích

Đích đến nông thôn mới không chỉ nằm ở việc hoàn thành các tiêu chí trên hồ sơ. Một địa phương muốn phát triển bền vững còn phải tính đến khả năng vận hành công trình sau đầu tư, thu nhập của người dân và chất lượng môi trường sống. Đó cũng là những yêu cầu đặt ra khi xã Thu Bồn xây dựng lộ trình phát triển cho những năm tới.

Sáng 13/10/2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thu Bồn tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Đề án xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới năm 2027, hướng tới nông thôn mới hiện đại vào năm 2030. Hội nghị có sự tham dự của đại diện cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, thôn và người dân trên địa bàn.

Thay vì chỉ xem xét mục tiêu tổng quát, hoạt động phản biện hướng vào những điều kiện để Đề án có thể thực hiện: tính phù hợp của từng chỉ tiêu, tiến độ triển khai, nguồn vốn và sự phối hợp giữa các đơn vị. Các vấn đề về hạ tầng, phát triển sản xuất, thu nhập, môi trường, văn hóa và dịch vụ thiết yếu được đặt trong mối liên hệ với nhu cầu thực tế ở cơ sở.

Thông tin cập nhật cuối tháng 9/2026 cho thấy Thu Bồn đã đạt 6/10 tiêu chí nông thôn mới. Kết quả ấy là cơ sở để địa phương xác định những phần việc còn lại, lượng hóa nhiệm vụ theo từng giai đoạn và ưu tiên giải quyết những nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, thay vì chỉ tập trung vào tiến độ hoàn thành tiêu chí.

Về nguồn lực, tại thời điểm tháng 9/2026, xã đang triển khai 20 dự án đầu tư công với tổng vốn phân bổ hơn 106,4 tỷ đồng. Quy mô đầu tư tạo thêm điều kiện để hoàn thiện hạ tầng, song hiệu quả vẫn phụ thuộc vào việc bố trí vốn đúng trọng tâm, giám sát tiến độ, chất lượng công trình và khả năng phục vụ sản xuất, sinh hoạt sau đầu tư.

Từ góc độ quản trị, điều cần làm rõ trong Đề án là thứ tự ưu tiên và đầu mối chịu trách nhiệm cho từng nhiệm vụ. Các tiêu chí có thể liên quan đến nhiều ngành, nhiều nguồn kinh phí; nếu thiếu cơ chế phối hợp và giám sát, việc hoàn thành chỉ tiêu trước mắt chưa chắc bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 gồm 10 tiêu chí. Văn bản cũng quy định khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại, trong đó yêu cầu cao hơn về thu nhập, hạ tầng, ứng dụng công nghệ và môi trường sống. Vì vậy, mục tiêu hướng tới nông thôn mới hiện đại năm 2030 cần được hiểu là định hướng phấn đấu, không phải kết quả đã được công nhận.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thế Đức, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thu Bồn, tiếp nhận ý kiến phản biện và trao đổi về những khó khăn trong thực hiện các tiêu chí, huy động vốn, đầu tư hạ tầng. Theo thông tin từ Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, UBND xã sẽ chỉ đạo bộ phận chuyên môn rà soát, hoàn thiện dự thảo; các ý kiến được Mặt trận tổng hợp để chuyển tới cơ quan soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Như vậy, hội nghị ngày 13/10 là một bước trong quá trình chuẩn bị Đề án, chưa phải sự kiện phê duyệt. Giá trị của phản biện xã hội sẽ thể hiện rõ hơn ở việc những góp ý nào được tiếp thu, nhiệm vụ nào được điều chỉnh và người dân tiếp tục tham gia giám sát ra sao trong quá trình thực hiện.

Khơi dậy hồn quê xứ Quảng, gắn kết cộng đồng từ những sân chơi văn hóa

Bên cạnh những vấn đề cần giải quyết bằng quy hoạch, nguồn vốn và cơ chế thực hiện, xây dựng nông thôn mới còn liên quan đến sức sống của cộng đồng. Một làng quê có thể thay đổi diện mạo nhưng vẫn cần giữ được những tập quán, ký ức và hình thức sinh hoạt khiến người dân gắn bó với nơi mình sống.

Không khí ấy hiện diện trong chương trình truyền hình “Quê mình xứ Quảng” mùa thứ 10, được Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng phối hợp với UBND xã Thu Bồn tổ chức ghi hình. Trong số thứ hai của mùa thi năm 2026, hai đội đến từ thôn Mỹ Sơn và thôn La Tháp cùng tranh tài, thu hút người dân đến theo dõi, cổ vũ.

Người chơi mang tới sân chơi những kỹ năng gần gũi với công việc và sinh hoạt hằng ngày. Từ phần thi gói bánh rò đến các trò vận động lấy cảm hứng từ việc đồng áng, những việc tưởng chừng rất đỗi bình thường trở thành dịp để các thành viên phối hợp, thể hiện sự khéo léo và chia sẻ niềm vui cùng khán giả.

Điều đáng chú ý không chỉ là không khí thi tài. Những câu hỏi về nông nghiệp, đời sống nông thôn, lịch sử địa phương và chính sách xây dựng nông thôn mới giúp kết nối kiến thức với trải nghiệm của người dân. Đây là một cách truyền tải thông tin khác với hội nghị hoặc tài liệu tuyên truyền, song có thể bổ trợ cho các hình thức đó.

Sân chơi văn hóa dĩ nhiên không thay thế nhiệm vụ hoàn thành các tiêu chí phát triển. Dẫu vậy, khi người dân được tham gia và nhìn thấy những giá trị quen thuộc của quê mình được trân trọng, các hoạt động cộng đồng có thể góp phần nuôi dưỡng niềm tin, sự gắn bó và tinh thần cùng làm việc chung.

Thu Bồn còn có lợi thế từ không gian văn hóa gắn với Khu di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn và dòng sông Thu Bồn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, khu di sản đón gần 314.000 lượt khách. Lượng khách tham quan mở ra cơ hội giới thiệu ẩm thực, sản phẩm địa phương và phát triển các trải nghiệm cộng đồng. Tuy nhiên, để tiềm năng ấy trở thành sinh kế bền vững, cần có sự kết nối phù hợp giữa bảo tồn, phát triển dịch vụ, bảo vệ môi trường và cơ chế để người dân cùng tham gia, hưởng lợi.

Khung thí điểm xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 - 2030 cũng đặt yêu cầu về môi trường sống an toàn, lành mạnh, giàu bản sắc văn hóa truyền thống. Điều đó cho thấy văn hóa không phải phần việc đứng ngoài quá trình phát triển, mà cần được tính đến cùng với kinh tế, hạ tầng và an sinh xã hội.

Hai hoạt động diễn ra trong tháng 10 tại Thu Bồn mang tính chất khác nhau: một bên là phản biện dự thảo chính sách, một bên là sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Sự liên hệ giữa chúng nằm ở vai trò của người dân: tham gia góp ý cho hướng đi chung, đồng thời gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc quê hương.

Võ Cường