Bộ Y tế đang xây dựng Đề án “Người Việt Nam ưu tiên dùng thuốc Việt Nam”. Song với tâm lý “sính ngoại” của người dân, cùng với lượng thuốc nhập khẩu cao, Nhà nước lại chưa có nhiều chính sách khuyến khích đối với các DN sản xuất dược trong nước, vì thế thuốc Việt vẫn hoàn toàn lép vế so với thuốc ngoại.
BS kê đơn thuốc sẽ có vai trò quyết định lớn trong việc khuyến khích người dân sử dụng thuốc nội
Việt Nam đang lưu hành khoảng 1.500 hoạt chất và 30.000 mặt hàng thuốc. Số đăng ký thuốc sản xuất trong nước và nước ngoài là tương đương nhau. Tổng trị giá thuốc sản xuất trong nước mỗi năm tăng 10,57 - 24,45%.
Tuy nhiên, tổng trị giá tiền thuốc sử dụng đang giảm dần trong các năm gần đây (từ 52,85% năm 2007, xuống còn 47,82% năm 2012). Tỷ lệ sử dụng thuốc Việt tại các cơ sở khám chữa bệnh cũng rất thấp và càng lên bệnh viện tuyến trên, tỷ lệ sử dụng thuốc Việt càng giảm: tuyến huyện đạt 61,5%, tuyến tỉnh đạt 33,9%, tuyến trung ương chỉ 11,9%.
Bộ trưởng Bộ Y tế, Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định: “Chất lượng thuốc nội ngày càng tăng cao, giá thành lại rẻ hơn thuốc ngoại cùng loại khá nhiều. Do đó, khi tỷ lệ thuốc sản xuất cung ứng vào bệnh viện tăng lên, đồng nghĩa với việc giảm số tiền mua thuốc và giảm cả tổng chi phí cho ca điều trị nói chung. Hơn 70% dân số Việt Nam ở vùng nông thôn vẫn đang hết sức khó khăn. Họ chỉ cần có đủ thuốc để chữa khỏi bệnh, chứ không nhất thiết phải dùng biệt dược ngoại đắt tiền”.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Tựu, Chủ tịch Hiệp hội DN Dược Việt Nam cho hay: “Thuốc sản xuất ra, muốn tiêu thụ được phụ thuộc trực tiếp vào hệ thống khám chữa bệnh. Do đó, muốn thay đổi được tỷ lệ dùng thuốc Việt thì phải thay đổi việc kê đơn của các bác sỹ. Tuy nhiên, đây là điều không dễ bởi bài toán “lợi nhuận” hoa hồng giữa các nhà phân phối và bác sỹ chi phối.
Ngành dược Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn: Giá đầu vào tăng cao nhưng giá bán sản phẩm không tăng, hoặc tăng không tương xứng do phải giữ bình ổn giá thuốc. Nguồn nguyên liệu sản xuất thuốc vẫn phải nhập khẩu (90%) nên giá nguyên liệu phụ thuộc vào biến động giá thế giới… Công nghệ sản xuất chủ yếu tập trung vào sản xuất thuốc gốc, ít quan tâm đến sản xuất các thuốc chuyên khoa đặc trị. Ngoài ra, do chúng ta thiếu sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách khiến DN trong nước chịu nhiều thiệt thòi.
“Do mức đăng ký thấp nên rất nhiều hãng dược ở các nước đang phát triển đổ xô vào Việt Nam, dẫn đến việc các công ty dược trong nước phải cạnh tranh gay gắt. Hiện chưa có văn bản nào quy định các cơ sở khám chữa bệnh phải đẩy mạnh kê đơn thuốc nội, cũng chưa có cơ chế ưu đãi thuốc nội khi đấu thầu vào bệnh viện. Nếu chỉ nói miệng, vận động khuyến khích thì việc đẩy mạnh tỷ lệ sử dụng thuốc nội sẽ rất chậm”, ông Tựu nhận định.
Tuấn Ngọc
