Khai thác lợi thế địa phương trong không gian liên kết
Liên kết vùng được xem là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực. Tuy nhiên, nếu các địa phương vẫn phát triển riêng lẻ, chưa hình thành được chuỗi sản xuất và tiêu thụ chung thì những lợi thế sẵn có khó chuyển hóa thành giá trị kinh tế tương xứng.
Đại biểu Tạ Thị Yên (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên) cho rằng, cần nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Đây không chỉ là địa bàn có ý nghĩa chiến lược về quốc phòng, an ninh, mà còn sở hữu diện tích rừng lớn, nhiều lưu vực sông quan trọng, góp phần bảo đảm nguồn nước và cân bằng sinh thái cho cả nước.
Theo đại biểu, cần có chính sách phù hợp để người dân trực tiếp tham gia bảo vệ rừng được hưởng lợi tương xứng. Bên cạnh tiếp tục thực hiện hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, cần triển khai các quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon, tạo thêm nguồn lực cho bảo vệ, phát triển rừng và cải thiện sinh kế người dân miền núi.
Ở góc độ liên kết kinh tế, đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang) cho rằng, vùng có nhiều lợi thế bổ trợ nhau, từ nguyên liệu nông, lâm nghiệp, công nghiệp chế biến tại Thái Nguyên, Phú Thọ đến hệ thống cửa khẩu, di sản văn hóa và tiềm năng du lịch. Tuy nhiên, nếu từng địa phương khai thác riêng lẻ, khó hình thành chuỗi sản xuất và dịch vụ đủ sức thu hút đầu tư.
Theo đại biểu, cần xác định rõ từng địa phương có thế mạnh ở khâu nào, sản phẩm và ngành hàng nào có thể liên kết, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân cùng tham gia chuỗi giá trị.
Hạ tầng giao thông phải đi trước nhu cầu phát triển
Một trong những điểm nghẽn lớn đối với liên kết vùng hiện nay là kết nối giao thông chưa đồng bộ. Nhiều khu vực có tiềm năng phát triển nông nghiệp hàng hóa nhưng chi phí vận chuyển cao, thiếu kho lạnh, cơ sở bảo quản và dịch vụ logistics, khiến việc thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến còn hạn chế.
Đại biểu Tạ Thị Yên đề nghị ưu tiên các công trình giao thông kết nối vùng nguyên liệu với cơ sở sơ chế, bảo quản, chế biến, cửa khẩu và thị trường tiêu thụ. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, nhất là lĩnh vực chế biến nông sản và logistics tại địa bàn miền núi.
Cùng quan điểm, đại biểu Lý Thị Lan nhấn mạnh, giao thông là huyết mạch của liên kết kinh tế vùng. Một tuyến cao tốc nếu chưa kết nối thuận lợi với vùng sản xuất, khu công nghiệp và cửa khẩu thì hiệu quả khai thác hành lang kinh tế sẽ bị hạn chế.
Đại biểu kiến nghị ưu tiên nâng cấp cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ lên 4 làn xe hoàn chỉnh, đầu tư đồng bộ cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đến Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy và thúc đẩy nghiên cứu trục Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai.
Bên cạnh hạ tầng, việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch sau sắp xếp đơn vị hành chính cũng cần bảo đảm thống nhất với quy hoạch vùng và Quy hoạch tổng thể quốc gia.
Những kiến nghị cho thấy, liên kết vùng không đơn thuần là xây dựng thêm các tuyến đường hay mở rộng địa giới phát triển. Điều quan trọng là phải hình thành được mạng lưới kết nối giữa sản xuất, chế biến, vận tải và tiêu thụ. Khi hạ tầng được đầu tư đúng trọng tâm, lợi thế của từng địa phương mới có thể bổ trợ cho nhau, tạo động lực tăng trưởng và cải thiện thu nhập cho người dân.
Minh Thành (t/h)
