Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố hiện là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong việc xây dựng và quản lý các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản. Đến nay, Hà Nội đã phối hợp với 26 tỉnh, thành phố để hình thành và kiểm soát 1.388 chuỗi cung ứng nông sản.
Các chuỗi liên kết này được quản lý đồng bộ từ vùng nguyên liệu, khâu sơ chế, chế biến đến hệ thống phân phối tại thị trường Hà Nội. Việc kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình sản xuất giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời tạo nguồn cung nguyên liệu ổn định cho các doanh nghiệp xuất khẩu.
Hiện nay, khoảng 250 doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn Hà Nội đang tham gia kết nối tiêu thụ nông sản với các vùng sản xuất của nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Nhờ hệ thống liên kết này, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Hà Nội duy trì ổn định ở mức hơn 2 tỷ USD mỗi năm, đóng góp tích cực vào tăng trưởng thương mại của Thủ đô.
Song song với việc mở rộng liên kết vùng, Hà Nội cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm. Nhiều cơ sở sản xuất, chế biến nông sản đã ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất cũng như đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.
Thống kê cho thấy, hơn 70% cơ sở sơ chế, chế biến nông sản tại Hà Nội đã sử dụng thiết bị tự động hoặc bán tự động trong quá trình sản xuất. Ngoài ra, khoảng 20% doanh nghiệp đã áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như ISO 22000 hoặc HACCP nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm nông sản trên thị trường quốc tế.
Trong quá trình phát triển các chuỗi nông sản an toàn, nhiều mô hình hợp tác xã đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần gắn kết nông dân với doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ. Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn.
Được thành lập vào năm 2016 với 16 thành viên, đến nay hợp tác xã đã phát triển lên 73 thành viên và quản lý vùng sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP rộng hơn 31,7 ha. Mỗi năm, hợp tác xã cung cấp ra thị trường hơn 1.000 tấn rau củ an toàn.
Không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản, mô hình này còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động địa phương. Hiện hợp tác xã có 62 lao động thường xuyên, tất cả đều được tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế theo quy định. Doanh thu của hợp tác xã dự kiến đạt hơn 30 tỷ đồng vào năm 2025.
Theo lãnh đạo hợp tác xã, để duy trì sự phát triển bền vững, yếu tố quan trọng là xây dựng sự đồng thuận và niềm tin giữa các thành viên. Việc công khai minh bạch hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như định hướng phát triển giúp các thành viên hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, từ đó gắn bó lâu dài với mô hình kinh tế tập thể.
Bên cạnh đó, vai trò của ban lãnh đạo hợp tác xã cũng rất quan trọng. Người đứng đầu không chỉ cần kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp mà còn phải có năng lực quản trị về thị trường, tài chính và nhân sự để định hướng phát triển phù hợp với nhu cầu của thị trường.
Nhờ sự kết hợp giữa liên kết vùng, ứng dụng công nghệ và phát triển kinh tế tập thể, nông nghiệp Hà Nội đang từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường xuất khẩu trong thời gian tới.
Nam Sơn (t/h)
