Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau) đã đưa ra những con số phân tích cụ thể để bảo vệ đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên mức 3 tỷ đồng một năm. Theo ông, nếu một hộ kinh doanh đạt doanh thu 3 tỷ đồng, chia trung bình mỗi tháng sẽ đạt khoảng 250 triệu đồng.
Sau khi trừ các chi phí thiết yếu như thuê mặt bằng, lãi suất ngân hàng, nhân công và các chi phí vận hành khác, mức lợi nhuận thực tế nếu đạt 10% thì hộ đó chỉ còn lãi từ 20 đến 25 triệu đồng mỗi tháng. Đại biểu Thanh nhấn mạnh mức thu nhập này dành cho một gia đình gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ là thấp, chưa đủ sức để tái đầu tư hoặc đảm bảo mức sống ổn định tại các đô thị.
Trước đó, cơ quan thẩm tra là Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đã đề xuất mức doanh thu chịu thuế tối thiểu nên là 2 tỷ đồng một năm, thay vì mức 500 triệu đồng đang được thảo luận.
Dự thảo luật hiện tại đang theo hướng không quy định con số cụ thể mà giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính linh hoạt. Dù ghi nhận ưu điểm của việc điều hành linh hoạt, đại biểu Nguyễn Duy Thanh vẫn bày tỏ lo ngại về tâm lý thiếu ổn định của người nộp thuế.
Ông đề xuất nên quy định một khung cứng trong luật, bao gồm ngưỡng doanh thu tối thiểu và tối đa. Ngoài ra, việc điều chỉnh của Chính phủ cần dựa trên các nguyên tắc minh bạch như gắn với thu nhập bình quân đầu người, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hoặc mức sống dân cư để người dân có thể dự báo trước nghĩa vụ tài chính của mình.
Đồng quan điểm về việc cần nâng ngưỡng thuế nhưng đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) lại đặc biệt lưu ý đến cơ chế kiểm soát. Bà cảnh báo rằng khi ngưỡng chịu thuế được nâng lên, rất dễ phát sinh tình trạng "chia nhỏ" dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc để nhiều người đứng tên nhằm giữ doanh thu dưới ngưỡng quy định.
Nữ đại biểu đề nghị Chính phủ cần thiết kế các quy định chống chia tách giả tạo doanh thu và có cơ chế báo cáo định kỳ. Bên cạnh đó, bà Nga cũng băn khoăn về việc dùng tiêu chí doanh thu để miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo bà, bản chất của sắc thuế này là đánh vào thu nhập, vì có những doanh nghiệp doanh thu nhỏ nhưng lợi nhuận rất cao và ngược lại.
Bộ Tư pháp cũng đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu hoặc che giấu con số thực để hưởng ưu đãi. Các đại biểu kiến nghị Chính phủ cần giải trình rõ cơ chế kiểm soát nhằm đảm bảo chính sách thực sự hỗ trợ đúng đối tượng, tạo động lực cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp mà không làm thất thu ngân sách nhà nước.
Tâm An
